Wie weet verleent Mohammed gratie

De snelle vrijlating van (drugs)gevangenen die Marokko aan Nederland overdraagt, verhit in het Noord-Afrikaanse land de gemoederen. Er zijn meer gevoelige dossiers, zoals dat over de bijstand....

Van onze verslaggever Toine Heijmans

Nederland loopt voortaan op eieren als het om Marokko gaat. De overdracht van een Amsterdamse drugsgevangene moest vorige week in alle stilte verlopen. Geen pers op Schiphol. Geen vreugdevolle beelden. Zelfs nabije familie verkeerde in de veronderstelling dat de man nog een maand of vier de cel in moest.

Maar dezelfde dag kwam hij al vrij. Net zoals eind vorig jaar zeven gedetineerden vrijkwamen, die volgens het zogeheten Wots-verdrag door Marokko waren overgedragen aan justitie in Nederland. Marokko was woedend, zo bleek, en schortte het verdrag op. Natuurlijk heeft Rabat respect voor de rechtsregels van Nederland, liet ambassadeur Nourdine Belomar Alami weten. Maar gevangenen 'als helden' binnenhalen en ze meteen laten lopen, dat ging te ver. 'De Marokkaanse autoriteiten hadden Nederland aan de schandpaal kunnen nagelen', zei hij in de Volkskrant. 'Maar dat hebben we niet gedaan. Dat is diplomatie. Rustig reageren en het gesprek met de ander aangaan.'

Precies zo heeft Nederland het deze keer aangepakt, zeggen diplomaten. De overdracht van de gevangene was uitvoerig besproken met de Marokkaanse autoriteiten. Dat hij direct zou worden vrijgelaten, was ook in Rabat bekend. In Nederland is het gewoon dat gedetineerden op vrije voeten komen als tweederde van hun straf erop zit. Daarmee gaat Marokko akkoord, aldus het ministerie van Justitie. Zolang het maar in stilte gebeurt.

Rust is belangrijk, opdat de broze relatie Nederland-Marokko niet verder onder druk komt. Zeker nu de verkiezingen van volgend jaar naderen, kan het kabinet-Youssoufi zich geen vernederingen meer permitteren.

Die liggen wel op de loer. Nog steeds suddert het conflict over de bijstandsfraude. Nederland wil toegang tot Marokkaanse kadasters om er te speuren naar illegaal huizenbezit van uitkeringsgerechtigden. Maar Marokko houdt de deur dicht en een oplossing lijkt ver weg.

Even moeizaam verlopen de onderhandelingen over het familierecht. Marokko erkent in Nederland voltrokken huwelijken of scheidingen niet. Gevolg is dat duizenden Marokkaans-Nederlandse vrouwen niet naar hun land terug kunnen, omdat ze daar strafbaar zijn.

Een al te starre houding met betrekking tot die dossiers kan Nederland duur komen te staan. De kansen van de circa zeventig gevangenen in Marokkaanse cellen om terug te keren zijn verkleind door het geschil over de vrijlating. Er is een nieuwe afspraak met Marokko, die erop neerkomt dat gevangenen met een celstraf lager dan vier jaar naar Nederland mogen komen. De drugsgevangene die 13 december op Schiphol aankwam, maakte hiervan als eerste gebruik. Bij hogere straffen (acht tot tien jaar voor drugssmokkel is in Marokko niet ongewoon) wordt naar een individuele oplossing gezocht.

Wat dat inhoudt, is onduidelijk. De hoop is gevestigd op deMarokkaanse koning Mohammed VI, die gevangenen bij feestelijke gelegenheden gratie kan verlenen. Dat gebeurde onlangs nog bij het einde van de ramadan: van ruim driehonderd gedetineerden werd de straf kwijtgescholden.

Alle reden om de rust te bewaren. Want de koning gaat begin volgend jaar trouwen. Wie weet heeft hij voor Nederland een mooi geschenk.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden