Wie weet hoeveel eerstejaars er straks zijn, mag het zeggen

Universiteiten verwachten dat het aantal eerstejaars met een kwart stijgt. Maar ze weten best dat het vooral komt door een andere manier van tellen....

Van onze verslaggeverGerard Reijn Gerard Reijn

Amsterdam Dit wordt een buitengewoon goed jaar voor Nederland Kennisland. De nieuwe generatie is zo knap, dat de hogescholen dit jaar 18 procent méér eerstejaars krijgen, en de universiteiten zelfs 25 procent meer. Neem de Universiteit van Amsterdam: 45 procent méér eerstejaars. Al die studenten moeten wel in de collegezaal passen en begeleid worden. En dus, vindt universiteitenvereniging VSNU, moet de minister met geld komen.

Schokkend. Als het tenminste allemaal waar is, en dat is zeer de vraag. Want waar komen al die extra studenten plotseling vandaan?

De VSNU kan geen goede verklaring vinden voor die 25 procent groei. Maar 6 procent kan ze wel verklaren. Dat zijn mensen tussen 23 en 27 jaar die nu voor het eerst een werk- of studieplicht krijgen dankzij de Wet Inkomen Jongeren, de WIJ. Werkloos geworden door de recessie zouden zij eieren voor hun geld kiezen. Niet thuis zitten, maar hard studeren.

Het zou te merken moeten zijn bij het UWV, de instantie die de uitkeringen verzorgt. Maar het UWV heeft niets gemerkt. Een woordvoerder legt uit dat het bij het UWV vooral draait om mensen met een lage, vaak niet afgemaakte opleiding. ‘We hebben wel een Actieplan Jeugdwerkloosheid, maar dat is vooral bedoeld om mbo’ers op school te houden. We hebben geen plan om mensen te stimuleren naar een hogeschool of universiteit te gaan.’

De VSNU denkt ook dat er veel meer buitenlandse studenten zullen komen, maar kan niet met cijfers onderbouwen over hoeveel mensen dat dan zou gaan.

Er is een andere verklaring mogelijk: dat de cijfers niet deugen. Sinds vorig jaar is een nieuw aanmeldsysteem voor studenten in bedrijf, Studielink. Vorig jaar werkte dat nog zeer gebrekkig en was het niet erg bekend. Maar dit jaar draait het als een lier.

Studielink werkt anders dan het oude systeem. Aspirant-studenten kunnen zich veel makkelijker aanmelden. Daardoor melden ze zich vroeger. In de tweede plaats mogen studenten zich voor wel vier studies aanmelden. Uiteindelijk moeten ze er natuurlijk wel één kiezen. Voor een deel van de berekeningen worden die dubbeltellingen er nog wel uitgehaald, maar sommige berekeningen zijn gebaseerd op ‘vuile’ cijfers.

En waar helemaal niet voor wordt gecorrigeerd, is dat aspiranten zich makkelijker kunnen aanmelden. Aannemelijk is dat dat verschil vooral aantikt bij de studenten die buiten het standaardpatroon vallen: buitenlanders bijvoorbeeld, en oudere jongeren. Logisch dus dat juist daar de enorme groeicijfers worden gevonden. De kans dat die zich ook massaal in de collegebanken melden, is niet groot. De woordvoerder van de Universiteit van Amsterdam – bedreigd met een ongekend bombardement van eerstejaars – blijft laconiek. ‘We zullen wel groeien, maar echt niet met 45 procent.’

De HBO-raad waarschuwt ervoor op zijn website: de cijfers van dit jaar zijn niet te vergelijken met die van vorig jaar. Maar een paar weken geleden was het de HBO-raad die als eerste waarschuwde voor die enorme groei. Toen werd gesproken van 18 procent méér eerstejaars.

‘Maar dat wordt het niet’, zegt een woordvoerder nu. Wat wordt het wel? ‘Dat weten we niet. De normale groei is 2 procent. Sommigen bij ons die denken dat het 5 procent wordt. En anderen denken: 10 procent. Iets daartussenin zal het wel worden.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden