Column

Wie was de mol in het RTL-verkiezingsdebat?

Diederik Samsom, Mark Rutte en Alexander Pechtold heffen het glas na het eerste televisiedebat in de aanloop naar de provincialestatenverkiezingen. Beeld ANP
Diederik Samsom, Mark Rutte en Alexander Pechtold heffen het glas na het eerste televisiedebat in de aanloop naar de provincialestatenverkiezingen.Beeld ANP

 

Ik moet waken voor woordinflatie', zei Adriaan van Dis in zijn enthousiasme voor de Indiase/Amerikaanse schrijfster Jhumpa Lahiri. Voor het derde jaar achtereen bewees de boekenweekuitzending van DWDD in de vorm van het oude Hier is... Adriaan van Dis (met naast Lahiri de geoloog Salomon Kroonenberg en de Britse schrijver Howard Jacobson) dat zo'n erudiet en toch onderhoudend boekenprogramma in de avond genoeg bestaansrecht heeft. Laat een omroep het aandurven.

Woordinflatie was iets waarvoor ook Rick Nieman had moeten waken. Het RTL Verkiezingsdebat, waarin de kopstukken van de vijf grootste partijen de degens kruisten, werd na het eerste kwartier onderbroken door reclame. Daarna verwelkomde Nieman de kijker: 'Mocht u net inschakelen: u heeft net een knetterend debat gemist.'

Knetterend? Er was nog geen vonkje vanaf gevlogen in de eerste act van het circus. Dompteurs Nieman en Frits Wester hadden de partijtijgers Rutte, Samsom, Pechtold, Buma en Roemer keurig laten opzitten rond stellingen. De eerste: 'Autochtonen moeten meer rekening houden met de gevoelens van allochtonen.'

De partijtijgers mochten een poot opsteken. Allen stemden tegen, om uiteenlopende redenen. Het ging over wij-zij-denken, over tegenstellingen, en daar was iedereen tegen.

De clown Geert Wilders werd node gemist. Maar die was ziek, zoals Emile Roemer ook wat snipjes klonk, maar de PVV had het aanbod een vervanger te sturen afgewezen, zei Rick Nieman.

Ook de tweede stelling verraadde dat RTL in de voorbereidingen duidelijk had gegokt op de verbale worstelingen tussen de gehele zittende politiek versus een bijtende Wilders. 'Uitgereisde jihadisten kunnen beter daar sneuvelen dan terug te keren naar Nederland', luidde de stelling. Mark Rutte nam de gelegenheid te baat met ferme taal ('We zullen ons nooit laten regeren door terreur') door de brandende hoepel te springen, zo het gat van Wilders in. Het bleek een valkuil: nu kon Alexander Pechtold de premier kenschetsen als de enige van het gezelschap die zijn radicale burgers liever de dood in leek te wensen dan voor de rechtbank.

De volgende stelling: 'De inkomensverschillen in Nederland moeten kleiner worden.' De leiders reageerden langs de voorspelbare lijnen van hun partijprogram. Stelling: 'Het is goed voor de arbeidsmarkt dat flexibele banen veel vaste banen vervangen.'

Kortom: typisch van die kwesties waarover deze dagen in de Provinciale Staten en uw regionale waterschap zoveel te doen is.

De opbrengst, waarover sportcommentatoren nog lang analyseerden: Pechtold haalde uit naar de PvdA, Wouter Bos en Jeroen Dijsselbloem. Roemer en Samsom (Pechtold: 'De tweelingbroer van Emile Roemer') plaatsten zichzelf tegenover elkaar, Rutte poogde het gat van Wilders te dichten. Knetteren? Wie gehoopt had op provinciale kwesties (gasboringen in Groningen? Windmolens in zee?), had het nakijken.

Het knetterde ook op Twitter, zei Daphne Lammers, die vanuit de studio de tweets en het (haperende) 'second screen' in de gaten hield. Er waren 26.000 tweets over verstuurd, meldde ze trots. Daphne las er twee voor.

Trending op Twitter. Doel bereikt. Maar met dit debat kon de kiezer met geen mogelijkheid weten welk vakje over twee weken rood te kleuren. Wie er de hele zit op RTL 4 voor over had, kampte aan het eind met die ene brandende vraag: wie was de mol?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden