Wie vult de zakken van de overheid?

Dries van Agt is de eerste geweest die diep in de zak van de overheid tastte zonder dat daarvoor enige juridische basis bestond....

De huidige minister van Justitie, Korthals, is niet gelukkig met deze ontwikkeling. Het gaat vaak om grote groepen van getroffenen die de overheid vragen om financiële genoegdoening buiten het stelsel van de sociale voorzieningen om. De minister ziet twee problemen: de gegroeide praktijk heeft een willekeurig karakter en de verwachtingen van de burgers moeten binnen aanvaardbare proporties worden gehouden. Als goed liberaal denkt hij vooral aan het leggen van meer verantwoordelijkheden bij private partijen die zonder tussenkomst van de overheid tot een soepele afhandeling van schadeclaims komen. Hij meent dat de tijd rijp is voor een herbezinning op de doelstellingen en de inrichting van het civiele aansprakelijkheidsrecht en het aanpalende verzekeringsrecht.

Het zou echter jammer zijn als hij het belastingrecht bij dit denkproces zou vergeten. Als belastingbetaler betalen we immers allemaal mee aan de overheid die ruimhartig en onverplicht slachtoffers schadeloos stelt. Zeker voor risico's die particuliere verzekeraars niet kunnen of willen dekken, is een vorm van overheidsbetrokkenheid onmisbaar. Net zoals in het milieu het principe geldt dat 'de vervuiler betaalt', zou bij gevaarlijke stoffen als vuurwerk en bij andere riskante activiteiten die de burgers kennelijk graag willen, een risicoheffing of rampenaccijns geheven kunnen worden, dan wel een BWS, een belasting op waarschijnlijke schade. Het is belangrijk dat de zakken van de overheid die bij calamiteiten worden aangesproken, vooral gevuld worden door degenen die welbewust de risico's vergroten en aanvaarden. Een overheid in een welvarend en beschaafd land laat de slachtoffers niet barsten, maar schrijft ook geen blanco cheques uit. Zij doet er goed aan om de verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven te koppelen aan hun eigen portemonnee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden