Wie voorkruipt in de rij is een geit

Volgens de meerderheid van de mensen in de berm was ik een geit. Dat gold ook voor mijn twee medereizigers, fotograaf Oleksandr en chauffeur Aleksej. 'Stelletje geiten', snauwde een oude vrouw vanuit de berm terwijl wij haar in onze auto passeerden. 'Waar denken jullie mee bezig te zijn?!' Uit de tas van de vrouw stak een aangebroken rol wc-papier. Ze leunde op een stok, in het laatste stukje schaduw dat snel zou verdwijnen.

Wachtenden bij de grens tussen Oekraïne en rebellengebied. Beeld Oleksandr Techynskyi
Wachtenden bij de grens tussen Oekraïne en rebellengebied.Beeld Oleksandr Techynskyi

Wij waren bezig voor te kruipen in de rij bij de grensovergang tussen Oekraïne en rebellengebied in Oost-Oekraïne. De rij telde een auto of driehonderd. Met alle busjes erbij gerekend een paar duizend mensen.

De meesten staan in de rij om naar huis te gaan. Ze zijn naar Oekraïne geweest om hun pensioen op te halen. Pinnen en pensioen ontvangen kan niet meer nu rebellen hun regio hebben afgesneden van de rest van het land, dus maken ze elke maand dit tripje. Anderen gaan op bezoek bij familie die aan de andere kant van de frontlinie is beland.

Wachten duurt een uur of twaalf. Vaak betekent het de nacht doorbrengen langs de kant van de weg. De paar soldaten en rebellen van de grenscontrole hebben geen haast.

Voor houten hokjes met bordjes 'toilet' is gezorgd door Artsen zonder Grenzen. Zij leveren ook tankjes drinkwater. En er is een arts, Natalja Viktorovna, die mensen met uitdrogingsverschijnselen overeind probeert te houden. Wie in rebellengebied staat te wachten, heeft die luxe niet. Hulporganisaties moesten vertrekken. Dus poepen en plassen mensen langs de weg. Wachtenden staan geregeld in de stank.

Oleksandr, Aleksej en ik hadden daar allemaal weinig last van. Binnen drie uur waren we door de checkpoints. Toen wij onze persaccreditaties toonden aan de soldaten, hadden zij met hun kalasjnikovs gewenkt: doorrijden, haal maar in. Dat doe je dan maar.

null Beeld Oleksandr Techynskyi
Beeld Oleksandr Techynskyi

'De Fin'

Een persaccreditatie is een kaartje dat het leven in lastige gebieden een stuk aangenamer maakt. Je mag voorkruipen, want het idee is dat journalisten hun werk onbelemmerd moeten kunnen uitoefenen.

Een accreditatie krijg je niet zomaar. In Moskou was ik door collega-correspondenten gewaarschuwd voor iemand die zij 'de Fin' noemden. Hij bleek een man uit Finland die zich bij de rebellen in Oost-Oekraïne heeft aangesloten. Hoofd persvoorlichting, zou hij in Nederland heten.

De Fin is een aanwinst voor de rebellen vanwege zijn talenkennis. Hij leest werk van buitenlandse journalisten en beoordeelt of ze mogen komen. De laatste maanden wijst hij bijna alle verzoeken af. Ook die van mijn collega's in Moskou. Ik was een uitzondering, waarschijnlijk omdat ik nog weinig over de rebellen heb geschreven. 'Dit is vast meteen de laatste keer dat je naar binnen mag', zei een van mijn collega's. 'Dus geniet ervan.'

De Oekraïners zijn makkelijker met hun accreditatie. Al duurde het even voor ik doorhad dat je het pasje niet bij de balie van de geheime dienst moet afhalen, maar aan de buitenkant van het gebouw, door een openstaand raam. Zeven dagen had ik in rebellengebied. En om er daarvan nou twee van door te brengen langs de kant van de weg: zonde. Dus haalden Oleksandr, Aleksej en ik de honderden uitgeputte mensen in. Een geit ben je dan natuurlijk wel.

null Beeld Oleksandr Techynskyi
Beeld Oleksandr Techynskyi
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden