Wie spoelt straks na de Spelen de zwemkater weg?

De zwembond moet na de teleurstellend verlopen Spelen op zoek naar een nieuwe technisch directeur. Kerntaken: talentwerven en meer competitie.

Ontgoocheling bij de estafetteploeg na het missen van een medaille Beeld Klaas Jan van der Weij

1 Hij (of zij) moet Jacco Verhaeren doen vergeten

De nieuwe technisch directeur van de Koninklijke Nederlands Zwembond (KNZB), dan wel de hoofdcoach, heeft een groot probleem, als hij telkens vergeleken wordt met Jacco Verhaeren. De coach van Pieter van den Hoogenband en Ranomi Kromowidjojo - de medailles van Inge de Bruijn kwamen voor een fors deel voor de rekening van Paul Bergen - heeft in zijn twintig jaren in Nederland een faam opgebouwd die elke opvolger doet verbleken. Hij verstevigt die reputatie door als oppercoach in Australië veel goud uit het water te vissen.

Hem opvolgen is qua kwaliteit en naam haast een onmogelijke opgave. Joop Alberda, geen onbeschreven blad in de Nederlandse topsport, werd door de zwemwereld afgeschreven omdat hij minder van zwemmen wist dan Verhaeren. Diens oude kompaan, manager Aad van Groningen, kon niet anders dat dat de hele tijd in te wrijven. 'Jouw grote vriend' noemde hij Alberda die 'voor anderhalf jaar wanbeleid' had gezorgd. Daarmee begon het zwartepieten waarmee Verhaeren zelf liever niets te maken heeft.

Die pleitte voor Pieter van den Hoogenband als TD. Het is de enige zwemnaam in Nederland die groter is dan Verhaeren. Maar bij hem ontbreekt de ervaring van het leiden van een organisatie als de in Rio falende zwemploegen van Nederland. Zijn lach en zijn mediagevoeligheid zijn plussen. Als hij het doet, dan zal hij vele baantjes moeten afzeggen om zijn zwemmers banen te laten trekken.

2 Hij moet de olympische kater verwerken

De nieuwe technisch directeur dient met zijn nieuwe ploeg een serieuze olympische kater te verwerken. Het Nederlands team blijkt in Rio niet in vorm. De persoonlijke seizoentijden van de EK in Londen worden niet gehaald. Daardoor telt Nederland op het wereldtoneel van het zwemmen deze keer niet mee. De precieze oorzaken zijn lastig te achterhalen, maar ze moeten met de laatste fase van de vorming van topvorm te maken hebben.

Mogelijk toekomstig TD, Ronald Gaastra, ging met zijn Belgen op de dag van de opening van het Olympisch Dorp naar Rio. Hij vond dat beter, op tijd wennen aan de omgeving. Hij was er week eerder dan de Nederlanders. Zijn topzwemmer Timmers won zilver op 100 vrij, de topzwemmer van Nederland (Verschuren) haalde de finale niet.

Het plan van de weggestuurde Joop Alberda was om een trainingskamp van twee weken in Brazilië te beleggen. Dat werd wegens zika en kosten geschrapt. De tijdsoverbrugging van vijf uur moest nu na een Europees trainingskamp (Sardinië) worden gedaan. Twee zwemsters, Femke Heemskerk en Sharon van Rouwendaal, bleven in Frankrijk. Zelfs een kampioen als Kromowidjojo is niet op haar best. Het wordt een najaar met een droge mond en veel hoofdpijn, kenmerken van de kater.

Jacco Verhaeren Beeld anp

3 Hij moet de toestroom van talent stimuleren

De goede prestaties van de Nederlanders, in mei nog tien medailles op de EK te Londen, hebben door de jaren heen de matige toestroom van talent gemaskeerd. Bij de voorbije Europese jeugdkampioenschappen in Hongarije haalde Nederland geen enkele medaille en geen enkele finaleplaats op een olympisch nummer. Wat juniorenchef Titus Mennen ook beweert: de sinds acht jaar door hem geleide opbouw van het Nederlandse zwemmen deugt niet. Er komt te weinig talent door, ondanks de inrichting van kostbare RTC's in Drachten, Den Haag, Eindhoven en Amsterdam (Amersfoort en Hengelo zijn in de maak).

Het Nederlandse jeugdzwemmen maakt ten opzichte van de wereldwijde concurrentie te weinig uren. Er is gering badwater beschikbaar bij de clubs, de basis van het hele zwemmodel. Er wordt te veel op de crawl geconcentreerd. Andere slagen worden overgeslagen. De verplichting om 200 meters te zwemmen, voor een junior mag inschrijven op de 50 meter bij een NK, is een goede zet. Nog beter is de suggestie van topzwemmer Joost Reijns. Laat elke junior verplicht de 200 meter wisselslag zwemmen: vlinder, rug, school en vrij.

De trainingen zullen, zoals in de Verenigde Staten, meer op competitie gericht moeten zijn. De Nederlandse gezelligheid, de zwemwereld is één grote familie, mag ingeruild worden voor pittige duels. Het streven van het evenzeer lijdende Nederlandse topvoetbal, meer winnaars creëren, zou leidraad mogen zijn in het zwembad.

Verlinden snel klaar

Voor zwemmer Joeri Verlinden hebben de Olympische Spelen in Rio de Janeiro slechts 100 meter geduurd. De 28-jarige Limburger kwam donderdag in de series van de 100 meter vlinderslag niet verder dan 52,48 seconden, de 22ste tijd. De zestien snelste zwemmers gingen door naar de halve finales. Verlinden bereikte vier jaar geleden in Londen nog de finale. De vlinderslagspecialist zette toen in de halve finales met 51,75 een Nederlands record neer. In de eindstrijd met wereldtoppers als Michael Phelps en Chad le Clos tikte de Limburger als zesde aan. Verlinden werd in de jaren daarna geplaagd door fysieke problemen. Hij liep een schouderblessure en polsbreuk op en kreeg last van hartritmestoornissen. Toch slaagde Verlinden erin zich terug te knokken en zelfs de Spelen in Rio te halen. Ook hij kon zich donderdag echter niet positief onderscheiden binnen de geplaagde zwemploeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden