Wie spelen er een rol bij het Oekraïne-referendum?

De hoofdrolspelers bij de campagne van het Oekraïne-referendum in kaart gebracht.

Beeld Freek van den Bergh

Op 6 april mag u stemmen voor of tegen goedkeuring van het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. Dit referendum is afgedwongen door GeenPeil, dat ruim 400 duizend handtekeningen verzamelde. Met het verdrag gaan de EU-landen en Oekraïne nauwer samenwerken op politiek, cultureel en economisch gebied. Tweederde van de afspraken gaat over handel, zoals het wegnemen van importsubsidies. Ook beloven beide partijen hun veiligheidsbeleid af te stemmen, corruptie en mensensmokkel aan te pakken en te streven naar visumvrij reizen.

De EU heeft ook associatieverdragen met bijvoorbeeld Macedonië, Israël en Chili. De inhoud is nooit hetzelfde. In het verdrag staat niet dat Oekraïne EU-lid kan worden.

Het referendum is pas geldig bij een opkomst van 30 procent. De regering kan de uitkomst hoe dan ook naast zich neerleggen; het betreft een raadgevend referendum. Als de meerderheid tegen het verdrag stemt en de regering niet instemt met het associatieverdrag, kan het niet in werking treden. Nederland heeft nog niet geratificeerd. Wel zijn delen van het verdrag al in werking getreden, vooruitlopend op ratificatie en na instemming van de regeringsleiders.

Lees hier het artikel over de verdeling van de campagnesubsidie.

Lees hier het artikel over de opiniepeiling van de Volkskrant, omtrent het Oekraïne-referendum.

Voor: Stem voor Nederland

Wie: Michiel van Hulten, Brussels lobbyist en voormalig PvdA-voorzitter, en Joshua Livestro van conservatief discussieplatform Jalta.nl.

Budget: 200.000 euro van George Soros, aanvraag voor 50.000 bij referendumcommissie.

Boodschap: Het verdrag is beter voor Oekraïne en beter voor Nederland. Het is goed voor de handel, goed voor de mensenrechten, goed voor de stabiliteit aan de rand van Europa en het is goed voor de democratie.'

Vorm: 'We voeren een allround campagne zoals we die kennen: via kranten, sociale media, op straat en via een website die we op 1 februari lanceren (stemvoor.nl).'

Voor: D66

Wie: Tweede Kamerlid Kees Verhoeven.

Budget: 50.000 uit de partijkas, subsidie aangevraagd bij referendumcommissie.

Boodschap: '95 procent van het verdrag gaat over handel. Die handel is goed voor Nederland. Maar het gaat er ook om dat we tegen Oekraïne kunnen zeggen: neem de waarden van Europa over, pak die corruptie aan, verdedig de homorechten. Daarnaast wil D66 ook campagne voeren voor een hoge opkomst.'

Vorm:'Er komt een speciale D66-campagnewebsite met informatie over het verdrag, de 'mythes' erover en D66-standpunten. Ook gaan de Kamerleden actief in debat in de weken voor het referendum. 'We zeggen overal ja op.'

Beeld Freek van den Bergh

Tegen: Forum voor Democratie

Wie: Publicist en jurist Thierry Baudet.

Budget: 50.000 euro aangevraagd bij referendumcommissie.

Boodschap: 'Het verdrag is allereerst slecht voor Oekraïne zelf. Het land verkeert in een burgeroorlog en staat economisch op klappen. Met het verdrag verdwijnt ook nog eens de economische levensader van Oekraïne, de handel met Rusland. Het land wordt blij gemaakt met een dode mus, want een lidmaatschap van de EU zit er niet in. En straks zullen Europese producten de lokale producten ook nog eens wegconcurreren. Je kunt alleen maar concluderen dat Oekraïne het slachtoffer is van de imperialistische politiek van de EU.'

Vorm: 'Een internationale conferentie op een A-locatie zoals het Vredespaleis waar internationale experts en hoogleraren voor en tegen het verdrag hun visie geven. Wij willen diepgang en inzicht geven om de discussie op een hoger plan te brengen.'

Beeld Raymond Rutting

Tegen: SP

Wie:Tweede Kamerlid Harry van Bommel.

Budget: 'Zoveel als nodig.'

Boodschap:'Oekraïne is zelf enorm verdeeld. Door het verdrag zal het land verscheuren. We willen juist stabiliteit aan de rand van Europa en hiermee krijgen we een verscheurd land aan de Europese grens. Volgens het verdrag bestaat er 'krachtige steun' in Oekraïne voor de EU, maar dat is een leugen. Slechts een deel van het land steunt deze koers.'

Vorm:'Natuurlijk komen er radiospots, flyers en een goede slogan, maar ons krachtigste wapen zijn onze eigen mensen. Wij hebben zeven landelijke sprekers die op regionale conferenties campagneleiders trainen. Die scholen dan weer onze lokale vrijwilligers. In totaal hopen we 1.750 SP'ers op straat te krijgen. Uiteindelijk overtuig je mensen met mensen.'

Beeld anp

Tegen: Burgercomité-EU

Wie: Pepijn van Houwelingen.

Budget:50.000 euro aangevraagd.

Boodschap:'De EU-instituties krijgen hiermee weer meer bevoegdheden. Militaire samenwerking, financiële steun, het overnemen van de wetgeving, op al deze terreinen krijgt de EU straks weer bevoegdheden. Oekraïne moet veel wetten overnemen, zonder dat ze zelf lid zijn en ook als de Oekraïners daartegen zijn. Ze moeten het zelfs in Brussel melden als ze wetgeving veranderen. Dat is je reinste kolonialisme. Je ziet de hele EU-logica weer terug in het verdrag. Oekraïne moet wetgeving overnemen, ook als de bevolking straks tegen is.'

Vorm:'Boekje in de winkels over waarom het verdrag een slechte zaak is. Flyers, interviews met experts die tegen het verdrag zijn online publiceren, grote advertentie in de krant op de dag voor het referendum.'

Tegen: GeenStijl

Wie: Bart Nijman, blogger van GeenStijl

Budget: 50.000 euro aangevraagd

Boodschap: 'Brussel komt er na elke crisis onmachtiger uit, dat zie je nu weer met de vluchtelingencrisis. De EU bedacht een groot plan voor het herverdelen van 160 duizend vluchtelingen en in de praktijk zijn 300 Eritreeërs met een handdruk van Europese leiders tijdens een fotomoment op het vliegtuig naar Zweden gezet. En ondertussen gebeurt er niets. Zo heb je niets aan de Europese idealen. We hebben het Oekraïne-verdrag aangegrepen omdat we een discussie willen over de EU. Het is echt een kapstok. Als ik een referendum over de derde Griekse borgstelling had kunnen organiseren, dan had ik 500 duizend handtekeningen in twee dagen verzameld. De boodschap is: EU, pas op de plaats, even afremmen en luisteren naar het volk.'

Neutraal: Stichting GeenPeil

Wie: Bart Nijman, blogger van GeenStijl

Budget: 50.000 euro aangevraagd met deze stichting, alsmede 50.000 via de Stichting Ter Bevordering Democratie van Frank van Dalen (VVD) die ook een aanvraag indiende bij referendumcommissie. Tot nu toe is 39.000 euro opgehaald via crowdfunding.

Boodschap: 'Het doel is te zorgen dat de uitkomst geldig is. Als het aan mij ligt gaan we voor 50procent opkomst of meer, dan maak je alle argumenten dat het niet representatief zou zijn, onschadelijk. Wat de uitslag wordt, interesseert me oprecht niet.'

Vorm: GeenPeil stuurt 1.500 vrijwilligers ('Leger des Peils') aan die vanaf medio maart campagne voeren voor een hoge opkomst. Ze organiseren debatavonden en gaan met campagnemateriaal de straat op.

Beeld Freek van den Bergh

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden