Wie rijk is in China, is zijn bezit en vrijheid niet zeker

Chinese rijken trekken met hun geld naar het buitenland. Dat was ook het plan van partijtopman Bo Xilai, die nu in de beklaagdenbank zit.

SHANGHAI - Tijdens een recent zakendiner vertelde Wang Yong - niet zijn echte naam - er vrijuit over. Deze veertiger, geslaagde zakenman, geboren en getogen in Shanghai, is niet van plan oud te worden in zijn moederland. 'Je weet nooit wat er in China kan gebeuren. Er is geen rechtsstaat. Als je pech hebt, word je opgepakt en ben je alles kwijt'.


Wang, die de afgelopen jaren goed verdiende in de waterzuiveringsapparatuur, heeft zijn toekomst behendig geregeld. Hij is in het bezit van een Nieuw-Zeelands paspoort, dat hij verwierf nadat zijn ouders hem naar de universiteit van Auckland hadden gestuurd. Zijn bedrijf heeft vestigingen in Auckland en Shanghai, en een tijdje terug kocht hij een riant huis aan de kust bij Sidney.


'Australie is beter dan Nieuw-Zeeland', verklaart hij. 'Minder regen en kou, meer mogelijkheden'. Zijn vrouw en kinderen zitten er al, meldt de waterzuiveraar met een brede glimlach. 'China is goed voor zaken. Ik werk hier nog een paar jaar door, en dan ga ik van het leven in Sydney genieten. Schone lucht, helder water, mooie stranden, weinig stress; een lifestyle die je in Shanghai niet hebt'.


China mag zich al jaren als een economisch succesverhaal presenteren, het verhindert niet dat steeds meer rijken hun geld de grens overbrengen.


Een kwart van de Chinezen met een bezit van meer dan tien miljoen euro heeft al een buitenlands paspoort, leerde een onderzoek van de Amerikaanse adviesgroep Bain & Company en China Merchant's Bank. En 60 procent van alle miljonairs zegt emigratie te overwegen. Het aantal Chinezen met meer dan een miljoen euro in kas is het half miljoen gepasseerd.


Stille trek

De stille trek van welgestelden is al enkele jaren gaande. De trend is zichtbaar in de immigratiecijfers van landen als de VS, Canada en Australie, die zogeheten investeringsmigranten kennen. Wie een bepaald bedrag investeert - door een huis te kopen of een bedrijf te beginnen - kan er een paspoort bij krijgen.


Vooral de VS en Canada zijn in trek. Amerika zag de afgelopen vijf jaar het aantal rijke immigranten met 73 procent groeien. Alleen in Peking verdubbelde het aantal rijken dat het Chinese paspoort voor een Amerikaans exemplaar verruilde in 2009 tot ruim duizend man. Chinese privé-investeerders zijn belangrijke spelers geworden in de onroerendgoedsector. In de VS, Canada en Australië zijn goede huizen meestal goedkoper dan in de stedelijke gebieden van China.


Achter de kapitaalvlucht zitten diverse motieven. 'Mensen vertrouwen hun toekomst hier niet', zegt de directeur van een emigratieadviesbureau in Chengdu, die een filiaal heeft in Californie. Hij blijft liever anoniem wegens de politieke gevoeligheid van het onderwerp.


'Je bent in China niet zeker van je bezit, omdat er geen betrouwbare rechtbanken zijn. De meeste mensen die rijk zijn geworden, hebben ook wel iets te verbergen. Veel hangt af van je contacten bij de partij.' Tel daarbij de milieuvervuiling, voedselschandalen, het betere onderwijs en de medische zorg elders, en de conclusie is volgens hem logisch: 'Wie geld heeft, zoekt op een gegeven moment het buitenland op.'


In Peking wordt de kapitaalemigratie met argwaan bekeken. De nationalistische partijkrant Global Times hekelde vorig jaar de 'vlucht van de rijken'. De krant voerde een staatsinstituut op dat de trend afgestopt wil zien. 'We hebben de afgelopen dertig jaar hard gewerkt om de economie te ontwikkelen, maar nu gaat de elite er met de bulk van de welvaart vandoor.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden