'Wie oud is, kan het straks schudden'

Op één punt is Elske ter Veld het met Piet Hein Donner eens: het is tijd dat het klimaat rond ziek-zijn in Nederland drastisch verandert....

Van onze verslaggever Raoul du Pré

Maar Ter Veld ziet niets in de oplossing die Donner heeft bedacht: alleen nog WAO voor mensen die volledig en blijvend arbeidsongeschikt zijn. Integendeel, zegt ze: zo gaat de WAO op basis van 'oneigenlijke' argumenten op slot voor velen met serieuze gezondheidsklachten.

Ter Veld is senator en oud-staatssecretaris van Sociale Zaken. Ze is veelgevraagd adviseur op WAO-gebied voor verzekeraars en reïntegratiebedrijven. Ze richt haar pijlen vooral op het onderscheid dat Donner maakt tussen arbeidsongeschikten. Wie nog gedeeltelijk kan werken, komt in Donners plannen niet meer in de WAO, maar moet op zoek naar ander werk, of genoegen nemen met een tijdelijke WW-uitkering en daarna een inkomen op bijstandsniveau.

- Werk voor wie nog kan werken, de rest een uitkering.

'Het is een oneigenlijke scheiding. Je kunt niet in één keer vaststellen dat iemand nooit meer kan werken. Mensen zijn geen auto's. Er zijn genoeg werknemers die langer dan twee jaar volledig arbeidsongeschikt zijn, en daarna gedeeltelijk herstellen. Denk aan de gecompliceerde beenbreuk van een bouwvakker.

'Daar komt bij dat ook gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid chronisch kan zijn. Een reuma-patiënt die zijn werk voor een deel niet meer kan doen, moet van Donner op zoek naar ander werk, tegen minimaal 70 procent van zijn oude salaris. Maar wat gebeurt er bij verdere aftakeling? Een baan voor 70 procent van 70 procent? En daarna voor nog minder? Deze mensen komen in een heel rare maalstroom terecht.'

- Donner denkt dat zij vaker zullen blijven werken als het uitzicht op een uitkering verdwijnt.

'Maar dat is alleen een serieuze optie voor diegenen die slechts voor 30 procent arbeidsongeschikt zijn. Voor wie nog best wil werken tegen de helft van het oude salaris, wordt het erg onaantrekkelijk. Er komt dan wel een overbruggingsuitkering, maar die is tijdelijk. Daarna ga je er fors op achteruit. Voor de geleden loonschade kun je je alleen nog particulier verzekeren. Dat wordt razend duur. En als je oud en krakkemikkig bent, kun je het helemaal schudden. Dan kom je er bij geen enkele verzekeraar in.

'Het is juist heel verstandig dat wij met de WAO een verzekering hebben voor loonschade, of die nu volledig of gedeeltelijk is. Donner zegt: ik heb niks te maken met dat inkomensverlies, ik ga alleen uit van het medisch begrip van volledige arbeidsongeschiktheid. We houden een soort medische verzekering over, alleen voor mensen met ernstige handicaps.

'Gedeeltelijk arbeidsongeschikten worden zomaar opzij gezet. Donner maakt een karikatuur van de WAO'er. Alsof iedereen die niet op sterven na dood is, onterecht in de WAO zit. Hij beweert nog net niet dat een coma-patiënt nog heel goed een rol kan spelen in De schone slaapster.'

- Het aantal WAO'ers neemt in zijn plannen wel drastisch af.

'Dat is schijn. Hij gooit ze in een ander circuit: de WW. We krijgen heel veel werklozen die eigenlijk arbeidsongeschikt zijn. De WAO wordt weggedefinieerd. Donner ziet daarbij over het hoofd dat er al heel veel is veranderd in de afgelopen jaren. De werkgever moet bij ziekte al een jaar lang het loon doorbetalen. En als daarna toch de WAO wacht, wordt zijn premie aanmerkelijk verhoogd. Dat zijn recente maatregelen. Werkgevers beginnen dat pas net te voelen. En aan de overgave waarmee reïntegratiebedrijven en arbodiensten zich storten op de markt rond zieke werknemers, zien we dat het werkt. Werkgevers krijgen in de gaten dat het duur is als werknemers ziek worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden