'Wie nogmaals met eieren gooit, nemen we mee'

De anti-oorlogdemonstratie zaterdag in Amsterdam begon gemoedelijk. Maar op het Museumplein kwamen jongeren in botsing met politie-in-spijkerbroek...

Ondanks deze sterk verschillende schattingen was de sfeer uitgesproken gemoedelijk. Bisschop Van Luyn, voorzitter van het rooms-katholieke Pax Christi, zette de toon op de Dam. De oorlog noemde hij politiek overhaast, moreel onverantwoord en juridisch onrechtmatig. Boven zijn hoofd cirkelde een vliegtuigje van het Oud Strijders Legioen: 'Wij steunen Amerika', stond op de sleep achter het toestel.

Pas op het Museumplein voegde zich een ander soort demonstranten in de stoet: circa honderd jeugdige Marokkanen en enige tientallen leden van 'het zwarte blok', de harde kern van de kraakbeweging. Zij bezorgden zowel organisatie als politie tot laat in de avond handenvol werk.

De jongelui, hun hoofd verborgen onder een theedoek of zwarte puntmuts, beperkten hun protest aanvankelijk tot het verbranden van twee Amerikaanse vlaggen en het hard op en neer hollen van de ene naar de andere kant van het Museumplein, op de hielen gezeten door een peloton agenten in burger. Op het moment dat de eerste stenen door de lucht vlogen en enkele ruiten nabij het Amerikaanse consulaat sneuvelden, greep de politie in.

De snelheid waarmee de oproerkraaiers in de kraag werden gevat, verbaasde alle getuigen. De organisatoren beklaagden zich toen al over 'het provocerende optreden van die stillen'. Burgemeester Cohen werd later op de avond om opheldering gevraagd. Van Marokkaanse kant werd eveneens heftig geprotesteerd tegen het optreden van de politie-in-spijkerbroek. De chef van zo'n politieteam verklaarde de werkwijze: 'We waarschuwen één keer. Wie dan nog een keer met eieren of stenen gooit, nemen we mee. Dat is onze opdracht.'

In totaal werden 49 arrestaties verricht, de meeste na afloop van de demonstratie, toen voor het eerst de ME in actie kwam. Met twee waterkanonnen werd het grasveld voor de containers waarmee het Amerikaanse consulaat was afgezet, schoongeveegd.

Verschillende vreedzame deelnemers maakten zich op dat moment op voor een tweede bijeenkomst: de Stille Omgang, een jaarlijks terugkerende traditie uit de Middeleeuwen. Onder leiding van diverse rooms-katholieke prelaten namen meer dan 10 duizend bedevaartgangers uit heel Nederland deel aan deze processie door de binnenstad. Er werd gebeden tegen 'de verruwing en materialisering van de samenleving'.

Een dag later was de vredesdemonstratie opnieuw in het nieuws. Voor de tv verklaarde fractievoorzitter Bos van de PvdA waarom hij in tegenstelling tot bijvoorbeeld zijn partijvoorzitter Koole niet had gedemonstreerd. Volgens Bos was hij aanvankelijk niet welkom, omdat het organiserende Platform zijn verlate steun voor de VS, na het uitbreken van de oorlog, niet accepteerde.

Vrijdagavond kreeg Bos te horen dat hij weer wel mocht demonstreren. Omdat zijn optreden volgens Bos het karakter van 'een ballotage' had gekregen, besloot hij thuis te blijven.

Evenmin van de partij was Mient-Jan Faber, voorzitter van het IKV. 's Morgens, tijdens een debat in de Amsterdamse Mozes en Aäronkerk, legde Faber uit waarom hij de demonstratie niet met zijn geweten in overeenstemming kan brengen. Ofschoon hij principieel tegen de oorlog is, vindt hij tegelijkertijd dat de bevolking van Irak lang genoeg heeft geleden onder het regime van Saddam Hussein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden