Wie maakt zich nou toch druk om Manuel Zelaya?

Afgelopen week vroeg ik mijn vriendin Julia wat ze vond van de coup waarbij onze president, Manuel Zelaya, werd afgezet....

Roger Marín Neda

Julia’s winkeltje is een goede plek om de roddels en het laatste nieuws te horen. Na bijna 30 jaar ‘democratie’ heeft Julia, net als de meeste Hondurezen, haar vertrouwen in politici verloren. Hoewel we basisvrijheden genoten en een groei doormaakten, faalden onze leiders in het bestrijden van de armoede en de sociale ongelijkheid.

Natuurlijk, onze politieke realiteit was de afgelopen weken moeilijk te negeren. Maar ondanks de commotie gaat het leven van veel Hondurezen door als vanouds. Ondertussen is de buitenwereld geschokt door het afzetten van Zelaya, die nu de aandacht krijgt die normaliter filmsterren krijgen.

Waarom zijn de Hondurezen zo blasé? Te vaak hebben we de inhuldiging van een nieuwe president met optimisme begroet, om uiteindelijk gefrustreerd te raken door de incompetentie en corruptie die volgden.

Als hij niet weer in zijn functie wordt hersteld – wat vrijwel uitgesloten is – zal Zelaya snel verdwijnen uit ons collectieve geheugen, net als veel van zijn voorgangers. Zelaya is in veel opzichten een typische Hondurese politicus. Hij begon zijn termijn van vier jaar in 2006 en tegen medio 2008 was een tweede termijn, hoewel de grondwet dat verbiedt, voor hem al een optie.

Sinds de onafhankelijkheid van Spanje in 1821 heeft Honduras 16 grondwetten gehad omdat ze kwetsbaar bleken voor het verlangen van presidenten om hun aanblijven te verlengen. De huidige grondwet, die van kracht werd in 1982 na jaren van militair bewind, was geschreven om het land voor altijd te beschermen tegen deze praktijk.

Maar in de afgelopen jaren bleek de hang naar macht toch te sterk. De eerste president onder die grondwet, Roberto Córdova, probeerde het constitutionele verbod te schrappen. Maar alleen Zelaya had het lef om door te zetten en een referendum te organiseren. Zijn hogere doel was de overstap van ons democratische systeem naar een soort 21ste-eeuws socialisme. Met andere woorden: hij wilde een Hugo Chávez-achtige regering.

Velen in het buitenland zijn geobsedeerd door de vraag of Zelaya’s afzetting legaal was. Maar dit debat verhult het feit dat Honduras jarenlang één grote crisis was die op uitbreken stond.

Zelaya’s poging zondag om bij Tegucigalpa te landen, bevestigt zijn onbevreesde maar redeloze temperament. Maar in de chaos zijn er ook tekenen van hoop: onder de duizenden demonstranten zondag waren er slechts enkelen die de confrontatie met de soldaten wilden aangaan. Dit kan erop wijzen dat de meeste Hondurezen een vreedzame oplossing zoeken.

Zelaya zal wellicht, of misschien toch niet, terugkeren om de rest van zijn termijn af te maken. Maar maakt dat iets uit voor de toekomst van Honduras? Totdat een nieuwe generatie van jonge, onbesmette en democratische politici het heft in handen neemt – en de grote ongelijkheid in ons economische systeem wordt aangepakt – zullen we onze leiders niet vertrouwen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden