Wie liegt er, Kohl of Lüthje?

Bijna met tranen in zijn ogen herinnerde Helmut Kohl vrijdag zijn televisie-interviewer eraan dat hij 'al over een paar weken' zeventig jaar oud wordt....

De leiders van de CDU voegen daar inmiddels openlijk aan toe, dat ook niemand de partij zo heeft beschadigd als Kohl. De breuk tussen de patriarch en zijn kinderen wordt steeds definitiever. De eerste partijafdeling heeft zich al gemeld die hem op het CDU-congres van april uit de partij wil gooien.

Kohls positie is eind vorige week ernstig verzwakt door zijn eigen vertrouwelingen. 'Kohl heeft nu nog de kans, zelf de waarheid te zeggen', zei Uwe Lüthje, de bescheiden en zwijgzame man die op het partijkantoor jarenlang Kohls financiële schaduwrijk beheerde. 'Maar als hij ook verder niet spreekt, zullen anderen spreken, die hem decennialang trouw zijn gebleven.'

Dat is volop aan het gebeuren. De vertrouwelingen zijn doorgeslagen. Ja, de CDU bezat rekeningen in Zwitserland, die verstopt werden achter een stichting Norfolk in Liechtenstein. Ja, daar zijn door Kohl in ontvangst genomen donaties op terecht gekomen. Ja, de firma Siemens heeft vijf tot zes miljoen mark in contant geld gegeven.

Onder ede verklaarde Lüthje hoe Siemens-baas Seelig hem in de lobby van het Zürichse hotel Dolder een koffer met een miljoen toeschoof. Hij was toen nog zo onervaren, dat hij pas na uitdrukkelijke ooggebaren van Seelig begreep, dat hij de koffer moest oppakken en weglopen.

Kohl was op de hoogte van de Zwitserse rekeningen, vertelt Lüthje. Ook heeft hij hem verteld, dat het resterende bedrag van anderhalf miljoen Zwitserse frank bij het liquideren van de stichting werd verdeeld onder drie medewerkers.

Een paar uur nadat deze bekentenissen vrijdag openbaar waren gemaakt, trad Kohl zowel bij de ARD als bij de ZDF aan, om zijn reputatie te redden. 'Ik wist van de Zwitserse rekeningen helemaal niets.' Als Lüthje hem destijds echt had ingelicht, 'dan was ik regelrecht tegen het plafond gevlogen', zei Kohl.

Nu staan dus het woord van Kohl en zijn voormalige vertrouweling regelrecht tegenover elkaar. De commentatoren in Duitsland kunnen niet geloven dat Kohl van niets wist.

De oud-bondkanselier geeft wel toe dat hij van het bestaan van een kluis in Zwitserland in de jaren zeventig op de hoogte was. Maar daar zaten naar zijn weten alleen papieren in die betrekking hadden op de vertrouwelijke hulp aan zusterpartijen in Spanje en Portugal. Dat was iets dat destijds alle partijen deden, op verzoek van de SPD-regering.

Kohl geeft ook toe zijn medewerkers zwart geld in bewaring te hebben gegeven. Maar hij weet niet dat ze dat bewaarden op Zwitserse rekeningen. Sterker nog, hij doet nu net zo geschokt als iedereen over de bekentenissen. Hij voelt zich 'om de tuin geleid', zei hij.

Voor een leider die zich met de kleinste details in de partij bezighield, klinkt dat uiterst ongeloofwaardig. Alleen al uit het feit dat Kohl zich vorige week plotseling aansloot bij het interne verhoor van zijn medewerkers in het CDU-hoofdkwartier in Bonn, blijkt dat hij bang is voor hun bekentenissen .

Lüthje heeft toegegeven, dat hij in 1986 voor Kohl heeft gelogen tegen justitie. Onderzocht werd of de bondskanselier onder ede had gelogen tegen de enquêtecommissies van de Bondsdag en het parlement van Rijnland-Palts. 'Ook ik heb destijds bewust een valse getuigenis afgelegd, opdat Kohl kanselier kon blijven', zegt Lüthje nu. Het resultaat was, dat justitie Kohl moest laten lopen.

De CDU wordt nauwelijks beter van alle openbaringen van vorige week. Omdat oud-penningmeester Walther Leisler Kiep vrijwel alles ontkent en accountant Weyrauch weer een andere versie van de werkelijkheid geeft, staan de partijleiders voor een berg puin. Wat de grote opheldering had moeten worden, heeft alleen maar meer vragen opgeroepen.

Eén probleem is wel opgelost. Hoe moest het met de geplande viering op 3 april, als Kohl zeventig wordt? De partij kan de reeds gereserveerde zaal in de nieuwe hoofdstad Berlijn afzeggen. De oud-kanselier heeft laten weten het feest alleen met getrouwen te zullen vieren, in zijn heimat Oggersheim.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden