Wie kan er aankloppen bij sociale rechtshulp?

Geldvraag

Voor mensen met weinig inkomen is er gesubsidieerde rechtshulp. Kan ik daar als zelfstandige zonder personeel ook terecht?

Foto thinkstock

Gesubsidieerde rechtshulp is ook voor ondernemers, behalve als zij hulp nodig hebben bij het beslechten van zakelijke conflicten. Dat is best logisch. Als de opdrachtgever vindt dat een zzp'er een opdracht niet goed is nagekomen en daarom niet betaalt, moet die armlastige zzp'er dan sociale rechtshulp kunnen inroepen? De werknemer kan ook geen rechtshulp krijgen als zijn baas hem een slechte beoordeling geeft.

Natuurlijk hebben veel zzp'ers het zwaar. Soms zouden zij liever gezien worden als consument dan als ondernemer. Banken maken dit soort klanten het leven duur door hoge tarieven te rekenen voor zakelijke bankrekeningen. Ander voorbeeld: geld opnemen is gratis, maar storten niet. En het zijn vaak ondernemers die geld moeten storten.

Om aanspraak te kunnen maken op sociale rechtshulp mag u maar weinig inkomen en vermogen hebben. Uw inkomen mag niet meer zijn dan 26.900 euro voor alleenstaanden en 38.000 euro voor stellen of gezinnen. U heeft ook geen recht op gesubsidieerde rechtsbijstand als uw vermogen - zoals spaargeld, beleggingen of tweede huis - in box 3 uitkomt boven de vrijstelling. Daarbij geldt het vermogen en de vrijstelling van twee jaar eerder. Dit jaar is dat dus uw vermogen op 1 januari 2016 met een vrijstelling van 24.437 euro. Ondernemers hebben hier een voordeeltje. Hun ondernemersvermogen (box 2) wordt buiten beschouwing gelaten.

Sociale rechtshulp zit complex in elkaar. Het is niet makkelijk om toegang te krijgen. Je moet enkele toetsen doorlopen. Er is de inkomens- en vermogenstoets die voor iedereen gelijk is. Er is ook een inhoudelijke toets die kijkt naar de aard van het conflict waarvoor hulp wordt ingewonnen. Zoekt u als ondernemer hulp bij een zakelijk geschil, valt u dus buiten te boot op grond van die inhoudelijke toets. En het moet gezegd: een zelfstandige heeft meer kans op conflicten dan een werknemer die baadt in zekerheden.

Uw probleem is eigenlijk breder dan sociale rechtshulp. U bent als zelfstandige een exponent van het moderne, flexibele werken. Veel sociale voorzieningen zijn voor u ontoegankelijk. U heeft bij ziekte of werkloosheid geen vangnet. U sluit minder verzekeringen af dan werknemers. Soms vanwege een gevoel van 'mij gebeurt toch niets', soms uit noodgedwongen zuinigheid.

Mocht het toch lukken rechtshulp te krijgen: u krijgt dan de hulp van een advocaat voor weinig geld. U betaalt weinig, maar de advocaat verdient meestal ook weinig. Hij krijgt betaald via punten die niet veel geld opleveren en hij moet vaak meer tijd in uw zaak steken dan op papier wordt verondersteld. Die advocaat is dan net een onderbetaalde zelfstandige.

Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids. Zelf een vraag aan Reinout? geldvraag@volkskrant.nl