Wie kan de revolutie leiden bij PSV?

De club die vele miljoenen investeerde om kampioen te worden, grijpt opnieuw naast de titel. PSV is rijp voor verandering, vinden oud-spelers. Zij voeren de oppositie echter niet aan.

Geen positiespel, geen team, geen visie, geen herkenbare filosofie en weer geen landstitel. PSV is rijp voor een Cruijffiaanse revolutie als bij Ajax, dat zijn naaste concurrent zondag fijntjes een spiegel voorhield. Maar wie moet die revolutie vormgeven bij een club zonder een boegbeeld als Cruijff? En wie heeft bij het dolende PSV de macht én de autoriteit om nieuwe kernwaarden te formuleren?


Willy van der Kuijlen is als topscorer aller tijden de Cruijff van PSV. Maar 'Skiete Willy' is werkzaam in de scouting en zal zijn grote liefde nooit afvallen. Van der Kuijlen, in de jaren zeventig prominent slachtoffer van de Cruijff-doctrine bij het Nederlands elftal, zal zich niet als vaandeldrager van een nieuwe lente manifesteren.


De tweelingbroers Willy en René van de Kerkhof imiteren soms de mopperkonten Statler en Waldorf in The Muppet Show en durven de gebreken van PSV te benoemen. Maar ook zij gaan de groeiende oppositie tegen de directie niet aanvoeren. De populaire oud-voorzitter Harry van Raaij crashte in 2004 frontaal met oud-Philips topman Timmer over de te voeren strategie. Zijn geest dwaalt nog boven de Herdgang, maar ook Van Raaij is een clubman van een roemrijk verleden.


Heel ver in Rusland werkt een PSV-icoon, die de club met één verordening in brand kan steken. Oud-trainer Guus Hiddink twijfelt of hij nog een jaartje in weelde zal leven bij FC Anzji of dat hij de coaches Cocu en Faber zal steunen bij de wederopbouw van de club. Voorlopig kan alleen de raad van commissarissen van PSV de directie de wacht aanzeggen na het vijfde seizoen zonder hoofdprijs.


De toorn zal zich nu eerder richten op technisch manager Marcel Brands dan op algemeen directeur Tiny Sanders, die de club met een ingrijpende sanering voor een faillissement behoedde. Opnieuw moet Brands constateren dat hij alleen een gedroomde kampioensploeg heeft geformeerd. Maar of nu Stevens, Rutten, Cocu of Advocaat voor de groep staat; het patroon is onmiskenbaar. Na de winterstop valt het elftal uit elkaar.


Het mag Brands worden aangerekend dat hij PSV met een gebrekkige defensie heeft opgezadeld. De ploeg staat met nog vier duels te spelen al op 90 treffers, maar incasseerde er ook 35. Zie ze weer klungelen tegen Ajax: de gemaakte rechtsback Hutchinson, de verkrampte Derijck, de weifelende keeper Waterman en de beklagenswaardige invaller Pieters. Marcelo viel eens niet uit de toon, maar de Braziliaan staat model voor de chaos en de onkunde in de laatste linie.


Alsof in het casino 53 miljoen euro op één nummer werd gezet, moest alles wijken voor de landstitel. Het kortetermijndenken glorieerde in alle geledingen van de club en zorgde louter voor stress en chagrijn. De toch al zwakke jeugdopleiding werd zonder leiding aan zijn lot overgedragen en had ook dit seizoen een laag rendement. Van Advocaat is ook bekend dat hij niet naar de jeugd omkijkt.


Ook voor hem telde alleen de titel en de trainer erkende zondag ruiterlijk dat hij gefaald had. Het was genant om te zien hoe een matig Ajax kon terugvallen op vaste patronen, terwijl PSV onder Advocaat toevalsvoetbal speelt. Hij wisselde zich een ongeluk, maar vond nooit de juiste balans. Zelfs compact spelen tegen Ajax was al te veel gevraagd, ook de hulpeloze aanvoerder Mark van Bommel kon zijn troepen niet bij elkaar houden. Mentaal blijft PSV fragiel.


Met trainer Advocaat faalde ook technisch manager Brands, die er maar niet in slaagt om harmonie aan te brengen in de spelersgroep. Het zou ongeloofwaardig zijn als hij nog een herkansing krijgt om een nieuw PSV te presenteren.


Toch staat ook Sanders een nieuwe reorganisatie bij PSV in de weg. De club snakt niet alleen naar een algemeen directeur, die de sentimenten bij een BVO aanvoelt. PSV mist een regisseur met daadkracht, een visionair met charisma. De ironie wil dat Van Bommel bij zijn eerste afscheid van PSV in 2005 opperde dat hij ooit zou willen terugkeren als voorzitter.


In de aanvoerder schuilt eerder een trainer dan een bestuurder. Anders zou PSV hem na zijn onvermijdelijke afscheid als speler - net als Van der Sar bij Ajax - meteen kunnen opnemen in een nieuwe directie, die de club zijn identiteit teruggeeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden