Profiel

Wie is/was 'de gevaarlijkste man op aarde'?

Mogelijk is de leider van IS, Abu Bakr al-Baghdadi, ernstig gewond geraakt tijdens een luchtaanval in Irak. Wie is deze man? (Dit is een geactualiseerde versie van het profiel dat in juni in de Volkskrant stond.)

Abu Bakr Al-Baghdadi tijdens een toespraak in juli. Beeld ap
Abu Bakr Al-Baghdadi tijdens een toespraak in juli.Beeld ap

Amper 43 jaar oud en hij wordt al 'de nieuwe Osama bin Laden' genoemd. Of 'de machtigste jihadist van de wereld'. 'De gevaarlijkste man op aarde', passeert ook de revue. Maar van de jihadist is opvallend genoeg weinig beeldmateriaal. Op video's is hij niet te zien. Op slechts enkele foto's kan de wereld zien wie de leider van het oprukkende IS-leger is.

Op de een komt Al-Baghdadi over als een ijverige leerling van een islamitische school. Op de ander zou hij kunnen doorgaan voor een bus- of taxichauffeur, ergens in Mosul of Tikrit.

undefined

Abu Bakr al-Baghdadi. Beeld ap
Abu Bakr al-Baghdadi.Beeld ap

Konvooi

Heeft Al-Baghdadi, wiens nom de guerre Abu Du'a luidt, geleerd van zijn voorgangers? Die vraag is weer actueel nu diverse media berichten dat Al-Baghdadi zaterdag gewond is geraakt bij een luchtaanval van de door de VS geleide coalitie. Een woordvoerder van het Amerikaanse Central Command kon maandag niet bevestigen of de IS-leider gewond was of dat hij aanwezig was in een gebombardeerd konvooi bij Mosul.

Volgens andere berichten zou Al-Baghdadi hebben meegereden in een IS-konvooi toen het bij het Iraakse grensplaatsje Al-Qaim werd aangevallen door Amerikaanse toestellen.

Twee van zijn voorgangers hadden de afgelopen jaren echter minder geluk. Abu Musab al-Zarqawi, tot 2006 leider van Al Qaida in Irak, werd gedood toen de VS zijn huis bombardeerden. Al-Baghdadi's directe voorganger liep tegen de lamp toen een Amerikaanse eenheid in 2010 zijn schuilplaats bij Tikrit ontdekte.

Awwad Ibrahim Ali al-Badri, zoals de IS-leider officieel heet, is afkomstig uit Samarra. Volgens sommige berichten zou hij een islamitische prediker zijn geweest ten tijde van de Amerikaanse invasie in 2003. Al-Baghdadi raakte daarna snel betrokken bij de soennitische opstand die losbrak.

Een pantserwagen van IS bij de Iraakse grensplaats Al Qaim, vlak voordat het door een Britse Tornado wordt gebombardeerd. Bij Al Qaim zou het konvooi van Al-Baghdadi in het weekeinde zijn aangevallen. Beeld epa
Een pantserwagen van IS bij de Iraakse grensplaats Al Qaim, vlak voordat het door een Britse Tornado wordt gebombardeerd. Bij Al Qaim zou het konvooi van Al-Baghdadi in het weekeinde zijn aangevallen.Beeld epa

Wereldjihadist

Tussen 2005 en 2009, terwijl Al-Zarqawi de grote leider was van de Iraakse mujahedin, zat Al-Baghdadi vast in Camp Bucca, de megagevangenis in Zuid-Irak waar de VS tienduizend Irakezen vasthield. Een jaar na zijn vrijlating schopte Al-Baghdadi het tot leider van Al Qaida in Irak, de voorganger van IS. Volgens de VS was de 'onzichtbare sjeik' vooral de architect van de bloedige terreuracties tegen sjiieten. Toen er 10 miljoen dollar (7,4 miljoen euro) op zijn hoofd was gezet, werd hij een van Iraks topterroristen.

Al-Baghdadi's doorbraak als wereldjihadist kwam toen de burgeroorlog in Syrië uitbrak. Hij kondigde een fusie aan met de broeders van het Syrische Al-Nusra Front. Het kwam echter tot een fikse ruzie tussen de twee organisaties. Al Qaida-leider Ayman al-Zawahiri riep Al-Baghdadi tot de orde, maar de IS-leider negeerde hem openlijk.

De daaropvolgende breuk met de Al Qaida-leiding legde hem geen windeieren. Ten koste van Al-Nusra won IS aan terrein in het noorden en oosten van Syrië. In Irak vielen Al-Baghdadi's strijders Falluja en Ramadi aan. Sinds de zomer zijn ze vanuit Mosul bezig aan een jihadistische Blitzkrieg die de ster van Baghdadi tot ongekende hoogte laat rijzen.

Waar 'de echte erfgenaam van Bin Laden' zich nu ophoudt, weet niemand. 'Hij is bij zijn familie en broeders, met de zegen van Allah', riep IS steevast als weer werd bericht dat Baghdadi is gedood door het Iraakse leger. In een tweet liet IS-woordvoerder Mohammed al-Adnani dit weekend weten dat de 'emir O.K.' is.

Camp Bucca in 2009. Al-Baghdadi zat een tijd gevangen in de grootste Amerikaanse militaire gevangenis in Irak. Beeld ap
Camp Bucca in 2009. Al-Baghdadi zat een tijd gevangen in de grootste Amerikaanse militaire gevangenis in Irak.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden