Wie is terreurtoerist Abdelhamid Abaaoud?

Abdelhamid Abaaoud, die volgens Franse en Belgische veiligheidsfunctionarissen het brein is achter de aanslagen in Parijs van eind vorige week, is woensdag omgekomen bij de politie-acties gisteren in de Parijse buitenwijk Saint-Denis. Maandag schreven we dit profiel over Abaaoud. Wie is deze 'terreurtoerist'?

Abdelhamid Abaaoud in Syrië. Beeld ap

Terreurtoerist, zo noemt Abdelhamid Abaaoud zich in 2014 opgewekt op zijn inmiddels verwijderde Facebook-pagina. De Belg, die volgens Franse en Belgische veiligheidsfunctionarissen het brein is achter de aanslagen in Parijs van eind vorige week, is dan net aangekomen in Syrië om zich aan te sluiten bij de terreurgroep Islamitische Staat, toen nog ISIS. Woensdag zou hij volgens bronnen van persbureau Reuters zijn gedood bij de politie-actie in Saint-Denis, maar dit is nog niet bevestigd.

De dan nog 26-jarige Abaaoud geniet met volle teugen van zijn nieuwe leven als jihadist. Hij maakt selfies met zijn kameraden, terwijl ze trots met kalasjnikovs poseren. Met een camera op zijn hoofd legt hij zijn avonturen als 'terreurtoerist' vast. 'Wat heb je liever. Het leven hier of in Europa?,' vraagt hij een andere strijder. 'Het leven in Europa stelt niets voor,' klinkt het antwoord.

Het zijn beelden van het mobieltje van een medestrijder van Abaaoud, die eerder dit jaar via een strijder van het Vrije Syrische Leger in handen kwamen van een Franse journalist, Etienne Huvel. Het terreurtoerisme krijgt al gauw een grimmig karakter, als Abaaoud en zijn kameraden de opdracht krijgen lijken weg te halen uit een dorp dat net in handen is gevallen van de jihadisten.

Abaaoud stapt opgewekt rond tussen de lijken. Het zijn gedode strijders van het Vrije Syrische Leger, maar ook twee burgers. Een van hen was kennelijk bezig uien te snijden, toen hij werd gedood. De Belgische jihadist geeft zijn kameraden opdracht de broekzakken van de gedode mannen te doorzoeken en als dat is gebeurd laat hij de lijken achter zijn terreinwagen binden. Lachend neemt hij plaats achter het stuur en sleept hij de lijken naar een kuil in het veld. 'Vroeger vervoerde ik een jetski of een crossmotor of trok ik op vakantie naar Marokko een aanhangwagen vol cadeautjes achter de auto, maar nu, op Allahs weg, sleep ik de lijken van afvalligen achter mij aan,' roept hij vrolijk uit het raampje.

Andere wereld

Het is een wereld die mijlen verwijderd is van het leven dat Abaaoud in België had. Hij woonde in de probleemwijk Molenbeek, maar ging naar school op het prestigieuze Saint-Pierre College in Ukkel, een welvarende wijk van Brussel. Rond 2010 ontspoorde Abaaoud kennelijk en begaf hij zich op het criminele pad, samen met Brahim Abdeslam die zich afgelopen vrijdag opblies bij een café aan de Boulevard Voltaire. In 2010 en 2011 werden de twee verscheidene malen opgepakt wegens kleine vergrijpen. Mogelijk kende Abaaoud ook een andere deelnemer aan de aanslagen in Parijs, Bilal Hadfi, uit die tijd. Hadfi kwam om bij een zelfmoordaanslag buiten het voetbalstadion Stade de France.

Eind 2014 kreeg de familie van Abaaoud te horen dat hij 'martelaar' was geworden, kortom dat hij was gesneuveld in de strijd. Maar dat bleek een rookgordijn. Samen met twee andere Belgische Syrië-gangers reisde hij uit Syrië naar België om, zoals hij het later zei, 'de kruisvaarders die oorlog voeren tegen moslims angst aan te jagen'. Onderweg werd hij een keer aangehouden door een politieagent, maar die herkende hem niet, hoewel zijn signalement toen al bekend was.

De drie waren van plan Belgische politieagenten te vermoorden, maar voor het zover kwam deed de politie een inval in een huis in Verviers dat zij als safehouse gebruikten. Op het moment van de inval was Abaaoud niet aanwezig. 'Na de raid kregen de inlichtingendiensten door dat ik de broeders had bezocht en dat we samen bezig waren geweest plannen te maken voor acties,' vertelde hij later in een interview met Dabiq, de internet glossy van Islamitische Staat. 'Ze haalden uit de hele wereld veiligheidsagenten bijeen om mij te pakken te krijgen. Ze arresteerden in Griekenland, Spanje, Frankrijk en België moslims om mij op het spoor te komen. Godzijdank hadden die niets met onze plannen te maken.'

Beeld uit een video van IS. Beeld ap

Andere daders

Wat weten we tot nu toe over de andere daders van de aanslag? Lees hier ons geactualiseerde overzicht.

Ronselaar

Hoewel de inlichtingendiensten achter hem aanzaten, wist Abaaoud, die als strijdnaam Abu Umar al-Baljiki draagt, naar Syrië terug te keren. 'Dit alles toont aan dat een moslim niet bang hoeft te zijn voor dat overtrokken beeld van de inlichtingendiensten van de kruisvaarders,' zegt hij in het Dabiq-interview. 'Mijn naam en foto waren overal te zien op het nieuws, maar toch kon ik in hun land zijn en aanslagen tegen hen plannen en veilig terugkeren, toen dat nodig werd.'

De gevluchte jihadist werd eerder dit jaar door een Belgische rechtbank bij verstek tot 20 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens het ronselen van strijders voor IS. Eén van de mensen die door Abaaoud werd overgehaald naar het 'kalifaat' van IS in Syrië te komen was zijn 13-jarige broertje Younes, die na zijn aankomst in Raqqa trots met een kalasjnikov poseerde.

De Belgische autoriteiten vermoeden dat Abaaoud ook de hand heeft gehad in de mislukte aanslag op een Thalystrein in augustus. Hij zou in contact hebben gestaan met Ayoub El-Khazzani, die door drie Amerikanen werd overmeesterd toen hij met een kalasjnikov een bloedbad wilde aanrichten onder de passagiers.

Abdelhamid Abaaoud Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden