Wie is Pauline Krikke, de nieuwe burgemeester van Den Haag?

Een bestuurlijk zwaargewicht met hier en daar een smetje

De wethouders van Amsterdam moesten ooit eens op een trainingsdag een schilderij maken om op basis daarvan hun functioneren te bespreken. Pauline Krikke vond het je reinste flauwekul, daar deed ze niet aan mee.

Pauline Krikke zal vanaf maart de nieuwe burgemeester van Den Haag zijn. Foto anp

Het typeert de nieuwe burgemeester van Den Haag, zegt Guusje ter Horst, oud-minister, voormalig burgemeester van Nijmegen en destijds in de jaren negentig als Amsterdams wethouder ook aanwezig bij het schilderklasje. 'Pauline is een Friezin die het liever niet te veel over emoties wil hebben. Ze maakt het liever niet te persoonlijk. Dat is in bestuurlijke functies vaak nuttig, maar je moet natuurlijk wel op je eigen handelen kunnen reflecteren.'

Den Haag zocht 'een bestuurlijk zwaargewicht', een burgemeester 'voor alle Hagenaars'. Met de keuze voor Krikke wordt het mannenbolwerk van het burgemeesterschap in de vier grote steden doorbroken. 'Het is een meiske', jubelde PvdA-wethouder Rabin Baldewsingh maandagavond na de raadsvergadering waarin Krikkes nieuwe functie werd beklonken. Niet voor niets was de profielschets in zij-vorm opgeschreven.

Met Krikke (55) haalt de Hofstad een doorgewinterd bestuurder binnen. Maar haar soms weinig transparante aanpak stuitte in het verleden ook op kritiek.

In Arnhem, waar Krikke van 2001 tot 2013 burgemeester was, werd de eerste jaren door de gemeenteraad geklaagd over haar onzichtbaarheid. 'Pauline Krikke is niet Gerd Leers of Ivo Opstelten en zij zal dat ook nooit worden', constateerde de SP-fractie in 2005 in het rapportje 'Krikke of stikken'. Arnhem moest het er maar mee doen, vond de SP destijds. Als de raad de kwaliteiten van Krikke vond opwegen tegen haar mindere kanten, 'dan moet men genoegen nemen met het feit dat zij haar burgemeesterschap inhoud geeft door een meer terughoudende rol op de achtergrond te spelen'.

Ferry Houterman, die haar voor de VVD Amsterdam binnenhaalde in de jaren negentig en altijd haar vertrouwenspersoon is gebleven, ziet die 'stille kracht' juist als iets positiefs. 'Eerstrijkers hebben we in Nederland al genoeg. Je hebt ook mensen nodig die zichzelf een beetje wegcijferen om anderen te laten doen waar ze goed in zijn.'

Pauline Krikke komt uit een Fries ondernemersgezin. Haar ouders runden een groothandel in limonade en bier in haar geboorteplaats Sneek. Op 18-jarige leeftijd toog de Friezin naar de hoofdstad om een bibliotheekopleiding te volgen. Later studeerde ze rechten aan de Vrije Universiteit, maar deze studie maakte ze nooit af. Ondertussen zette ze een eigen bedrijf voor campagnevoering en congressen op.

Lees ook

Gezòg: burgemeistâh voâh De Haag
Jozias van Aartsen (68) vertrekt per 1 maart 2017 als burgemeester van Den Haag. De derde stad van het land zoekt een nieuwe burgemeester. Een eerste profielschets.

Politiek actief

In 1994 debuteerde ze in de Amsterdamse gemeenteraad. Twee jaar later werd ze benoemd tot wethouder Economische Zaken. Later kwamen daar de portefeuilles Bouwen en Wonen bij.

In 2001 ruilde Krikke Amsterdam in voor Arnhem om daar het burgemeesterschap te vervullen. Ze nam met haar man, twee poezen en hond Harley Davidson haar intrek in een woning in het Arnhemse Spijkerkwartier.

Bij haar aantreden voerde ze meteen een reorganisatie door: zes directe medewerkers werden ontslagen of op een andere functie gezet. Ze wist Arnhem desondanks voor zich te winnen met haar toegankelijkheid en charme. Kritiek was er soms op haar weinig transparante aanpak.

'Ze zal het nodige doen en ze is veel weg, maar wat ze doet, weten we niet', zei Lea Manders, gemeenteraadslid van Arnhem Zuid Centraal in 2006. In die tijd speelde een netelig conflict bij de politie Gelderland-Midden, waar Krikke als burgemeester verantwoordelijk voor was. Er waren geruchten over corruptie, fraude en machtsmisbruik binnen het korps. Krikke trad niet daadkrachtig op om aan deze affaire een einde te maken, constateerde de Commissaris voor de Koningin later in een evaluatie.

Pauline Krikke bekijkt haar ambtsketting nadat ze is geïnstalleerd als burgemeester van Arnhem. Foto anp

Guusje ter Horst (PvdA) was in die jaren burgemeester van Nijmegen en werkte in de regio veel met Krikke samen. 'We maakten in die tijd wel grappen dat we de steden zouden samenvoegen in de gemeente Krikhorst.' Ze typeert Krikke als een toegankelijk bestuurder, 'ze doet het allemaal met een glimlach'. Een valkuil kan zijn dat ze te weinig tegenspraak organiseert, denkt Ter Horst. 'Ik deed in die tijd bijvoorbeeld wel intervisiebijeenkomsten met andere burgemeesters om je eigen functioneren te bespreken. Daar heeft zij helemaal niets mee.'

In 2007 wist Krikke de strijd om het Nationaal Historisch Museum voor Arnhem te winnen van Den Haag en Amsterdam, met schetsen van een flitsend nieuw gebouw. Toen de plannen later veel duurder bleken uit te vallen, werd de burgemeester verweten dat zij 'haar sommetjes niet had gemaakt'. Uiteindelijk schrapte haar partijgenoot staatssecretaris Halbe Zijlstra tot Krikkes verontwaardiging het hele plan voor het museum.

Lees ook

Pauline Krikke eerste vrouwelijke burgemeester van Den Haag
Pauline Krikke is maandagavond voorgedragen als nieuwe burgemeester van Den Haag. De 55-jarige VVD-senator wordt de opvolger van partijgenoot Jozias van Aartsen (69). Hij was sinds 2008 burgemeester en vertrekt eind deze maand. Voor het eerst krijgt Den Haag een vrouwelijke burgemeester.

Krikke zwaaide in Arnhem af met lof en werd in 2014 directeur van het Scheepvaartmuseum in Amsterdam. Musea en Krikke bleken opnieuw een ongelukkige combinatie. Het personeel vond in Krikke niet de 'bindende leider' naar wie het na een reorganisatie zo snakte, blijkt uit een keihard adviesrapport. Daarin wordt geklaagd over Krikkes 'veelvuldige afwezigheid', haar als 'schofferend en intimiderend' ervaren directheid en een angstcultuur. Al na een jaar pakte Krikke haar biezen.

'Een goed bestuurder is nog niet per sé een goede manager', stelt Guusje ter Horst vast. Met haar komst naar Den Haag begeeft Krikke zich weer in de haar vertrouwde politieke arena. Volgens een column van ras-Hagenees Sjaak Bral betekent de affaire in het Scheepvaartmuseum geenszins een diskwalificatie. 'Directief? Eigenstandig? Intimiderend? Dat zijn in onze stad juist aanbevelingen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.