Wie is de ideale lijsttrekker?

Over krap een jaar zijn er weer verkiezingen. Lijsttrekkers worden nu al beoordeeld, vooral op basis van meningen en gevoelens....

Lijsttrekkers zijn zeer bepalend voor de politieke koers van een partij en daarmee in potentie ook van een land. Hoe groter hun partij, hoe groter de invloed op de politiek en daarmee op de samenleving.

Om er zeker van te zijn waar we het over hebben, gaan we uit van de omschrijving in Wikipedia: ‘De lijsttrekker is de hoogst geplaatste persoon op de kandidatenlijst van een politieke partij in de aanloop naar verkiezingen. De lijsttrekker is ook de politiek leider en speelt namens zijn partij de hoofdrol in de verkiezingscampagne en de debatten. De lijsttrekker krijgt in het algemeen veel meer aandacht in de media dan de andere kandidaten op zijn lijst.’

Gevoel of gedrag

Gevoel of gedrag
Meestal worden lijsttrekkers beoordeeld aan de hand van meningen of gevoelens, waaraan vaak ook een te verwachten verkiezingsuitslag is gekoppeld. Volkskrant Banen en HR-adviseurs van GITP gaan het heel anders aanpakken. Wij gaan jullie als lezers en kiezers vanaf september vragen om concreet gedrag te beoordelen. Gedrag dat je ziet op televisie, leest in de krant, of opmerkt als je een van de lijsttrekkers tegenkomt..

Gevoel of gedrag
In organisaties en bedrijven is het al decennia gebruikelijk dat bijvoorbeeld werving- en selectiebureaus gedrag beoordelen. Ons idee is dat jullie dat, met een beetje hulp, bij de lijsttrekkers ook kunnen. Door de aandacht die de lijsttrekkers in de media krijgen gaan we ervan uit dat jullie (als lezers en kiezers dus) je een goed beeld van hen kunnen vormen.

Gevoel of gedrag
De inzichten die uit deze beoordelingen komen leveren informatie op over hoe gedrag wordt waargenomen, welk gedrag wordt gewaardeerd en welk gedrag samenhangt met het verkrijgen van veel zetels.

Populariteit

Populariteit
Welke gedragskenmerken bezit een ideale lijsttrekker? Op basis van jarenlange ervaring, onderzoek en gesprekken (zie bijvoorbeeld de interviews met ex-lijsttrekkers, journalisten, campagnedeskundigen en lezers hiernaast) hebben we een keuze gemaakt uit relevante eigenschappen.

Populariteit
Dat was nog niet zo gemakkelijk, want de lijsttrekker van een kleine christelijke partij bijvoorbeeld zal als ideaal worden beoordeeld als hij de ideologie geloofwaardig blijft uitdragen. Hij zal minder worden beoordeeld op zetelwinst. Populariteit onder het volk is dan wellicht veel minder belangrijk. Dat ligt heel anders voor een lijsttrekker van een grote partij. In de keuze van criteria (zie het kader) hebben wij vastgelegd welke zogeheten competenties volgens ons horen bij de ideale lijsttrekker, waarbij we ons realiseren dat er verschillen zijn.

Populariteit
In onze ogen is het wel zo dat de ideale lijsttrekker het gehele Nederlandse volk kan aanspreken. Dat betekent niet dat de ideologie iedereen aanspreekt. Iemand kan de ideale lijsttrekker zijn, maar toch niet veel stemmers trekken.

Vragenlijsten

Vragenlijsten
Vanaf september – of eerder in het geval van vervroegde verkiezingen na een kabinetscrisis – kunnen jullie op www.volkskrantbanen.nl vragenlijsten invullen over kandidaten en hun competenties. Om deze antwoorden goed te kunnen interpreteren, vragen we je ook enkele persoonlijke gegevens en een politieke voorkeur. Verder zullen we op de site en in dit weekblad professionele beoordelaars hun visie laten geven op het gedrag van de politieke kemphanen. We kunnen bovendien kijken of het gedrag in de loop van de tijd anders wordt beoordeeld en of dat weer samenhangt met een toe- of afname van het aantal te verwachten zetels. Handig voor de lijsttrekkers: op deze manier kunnen zij zien welk gedrag wel of niet effectief is.

Vragenlijsten
Op de website van GITP hebben we alvast proefgedraaid door het vergelijken van de twee voornaamste VVD-kandidaten, Rita Verdonk en Mark Rutte. De eerste resultaten uit een kleine steekproef (voor de kenners: N=76) zijn al opmerkelijk.

Vragenlijsten
Rita Verdonk krijgt van de respondenten alleen een hogere score op de competentie durf;

Vragenlijsten
Mark Rutte scoort volgens de respondenten significant hoger op alle andere competenties optreden, besluitvaardigheid, integriteit, omgevingsbewustzijn, oordeelsvorming, stresstolerantie en visie uitdragen.

Vragenlijsten
Alleen op de competentie initiatief scoren ze gelijk.

Vragenlijsten
Het goede nieuws voor Verdonk is dat de VVD’ers onder de invullers in meerderheid voor Verdonk waren. Van de niet-VVD’ers geeft 83 procent de voorkeur aan Rutte.

Vragenlijsten
Vertaald in rapportcijfers krijgt Verdonk van alle deelnemers een magere 6, Rutte een 7. De VVD-stemmers geven zowel Rutte als Verdonk een 7½. Nek-aan-nek, zoals dat heet. Laat de campagnes maar beginnen!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden