Wie in het wilde weg op 'kanker' googlet, ziet zijn zorgen snel bevestigd

null Beeld
Beeld

'Waarom zie ik je de laatste tijd eigenlijk zo vaak? Waar ben je bang voor?', vraag ik aan de man die tegenover me zit. Hij is pas 35 en ik heb hem de afgelopen maanden al drie keer gezien. Een keer met een vlekje op zijn rug, een keer met een voor zijn gevoel uitstekend botje bij zijn schouder, en pas nog met rugpijn. Nu is hij er alweer, deze keer met buikpijn. Hij blijkt toenemend bang voor kanker te zijn. 'Je weet het toch nooit, ik hoor er steeds over. Iedereen gaat er maar aan dood.' Hij heeft ook gegoogled en allerlei naars gevonden.

Er zijn tegenwoordig drie soorten patiënten: fanatieke googelaars, zij die dat niet meer doen omdat ze daardoor juist ongerust werden en de groep die liever meteen aan mij komt vragen wat er is. De googelaars bestaan ook weer uit twee groepjes: mensen die op sites met goede informatie zoeken (thuisarts.nl bijvoorbeeld) en 'wilde-weg-zoekers' die hun ongerustheid steeds sneller bevestigd zien. Mijn patiënt hoort bij die laatste groep. Hij wordt bang van alle informatie, maar hij kan niet stoppen met zoeken. Alle verhalen in de media over kanker bij jonge mensen en over 'strijd die gewonnen moet worden' doen veel mensen vergeten dat kanker vooral een oudemensenziekte is.

Mijn 35-jarige patiënt heeft, volgens de cijfers van de Nederlandse kankerregistratie (cijfersoverkanker.nl), nu 1 procent kans dat hij voor zijn 45ste kanker krijgt. Pas vanaf een jaar of 55 is de kans op kanker in de komende tien jaar hoger dan 10 procent. Als hij 70 was, is de kans op kanker voor zijn tachtigste wel flink hoger, namelijk 24 procent. Weliswaar gaat de diagnose kanker bij 44 procent van jongens en 38 procent van de meisjes die nu geboren worden ooit in hun leven gesteld worden, maar de kans om vóór je 80ste kanker te krijgen, is al een heel stuk lager. Dat gaat mogelijk gebeuren bij 36 procent van de pasgeboren jongens en 30 procent van de meisjes.

Jonge mensen gaan vaker dood door suïcide dan door kanker, maar ik zie nooit iemand die een angst voor suïcide bij elkaar heeft gegoogled. In 2016 overleden 415 mensen tussen de 20 en 40 jaar door suïcide, in die periode gingen in dezelfde leeftijdsgroep 390 dood door kanker en 131 door verkeersongelukken. Ook de kwaliteit van leven wordt bij veel jonge mensen niet door kanker verpest, maar door psychiatrische aandoeningen als depressie en angst. In de groep 30-40 jaar heeft bijna 8 procent een depressie en ruim 11 procent een angststoornis. Die aandoeningen hebben vaak een langdurige en grote invloed op het leven, regelmatig groter dan bijvoorbeeld goed behandelde borstkanker.

Natuurlijk komt kanker op jonge leeftijd voor, maar voorlopig lijken mij de zorgen van mijn patiënt voor kanker op statistische gronden niet nodig. Probleem is dat statistiek altijd maar weinig helpt tegen angst en paniek. Geduldige uitleg en het advies niet al je klachten te googlen, helpt wel. Hij gaat opgelucht de deur weer uit. Ik heb hem al een paar maanden niet gezien.

Reageren? j.zaat@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden