Wie heeft er recht op Schindler's List?

Het is een pijnlijke vraag waar een rechter zich volgende week in Jeruzalem over mag buigen. Wie heeft er recht op 'Schindler's List'? - de lijst met namen van de ruim duizend Joden die door industrieel Oskar Schindler tijdens de Tweede Wereldoorlog gered werden van een gang naar de gaskamer. Is de rechtmatige bezitter een erfgename van zijn weduwe, of behoort het document toe aan Yad Vashem, de holocaustherdenkingsplek in Jeruzalem?

Een journalist van de Stuttgarter Zeitung onderzoekt een koffer met documenten. De krant claimde jaren geleden de originele lijst te hebben ontdekt.Beeld anp

De originele lijst is in bezit van Yad Vashem. Op het document staan de namen van 801 mannen en 297 vrouwen die door de Duitse industrieel in zijn fabriek tewerkgesteld werden en die hij op deze manier behoedde voor een gang naar een vernietigingskamp. Steven Spielberg maakte er twintig jaar geleden een rijkelijk met Oscars bekroonde film over.

Schindler ging na de oorlog naar Argentinië. Berooid ging hij later, zonder zijn vrouw Emilie, terug naar Duitsland. Daar stierf hij in 1974. In 1999 dook in Israël een koffer met onder meer de originele lijst op. Meegenomen door een Duitse correspondent, die de koffer had gekregen van familie van de vrouw met wie Schindler een relatie had. De journalist gaf alles aan Yad Vashem.

Schindlers weduwe Emilie overleed in 2001 in Argentinië. Vlak voor haar dood hoorde ze van de koffer, zegt Erika Rosenberg, de vrouw die Emilie tot haar erfgename benoemde. Die wilde ze, zegt zij, graag zelf hebben. Nu, veertien jaar na de dood van Emilie, claimt Rosenberg de nalatenschap. Vandaar dat proces. Om geld, de 'lijst' is miljoenen waard, is het haar niet te doen, zegt ze in de Süddeutsche Zeitung.

Bij Yad Vashem vindt men het pijnlijk dat de 'lijst' inzet van een proces is. Schindler was, zegt men, een graag geziene gast in Israël. Hij was 'Rechtvaardige onder de Volkeren' en plantte bij Yad Vashem een boom. Zijn graf ligt bovendien op de Zionsberg in Jeruzalem. Opschrift: 'Der unvergessliche Lebenretter 1200 verfolgter Juden.' Met andere woorden: is er een beter plaats voor Schindlers lijst dan Yad Vashem?

Enkele van de door Schindler geredde Joden leven nog. Ze zijn kritisch op 'de vrouw uit Argentinië' - 'Welk recht heeft ze op de lijst?' Nachum Manor (91) vertelt dat hij onlangs Schindler's graf nog heeft bezocht. Fles wodka mee: 'We hebben mijnheer de directeur ook wat geschonken. Hij dronk graag een borrel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden