Column

Wie geen zin heeft in buitenlanders, moet niet naar de beurs

Het is, zei Anthony Burgmans onlangs, de schuld van Donald Trump en de Europese Centrale Bank dat AkzoNobel dreigt te worden overgenomen door schimmige lui uit Amerika. Akzo is een fabrikant van verf en aanverwante zaken, Burgmans is daar president-commissaris en het aanwijzen van de schuldigen ging langs onnavolgbare weg - iets met dat de ECB door middel van flutbeleid de euro had verzwakt en dat dankzij een niet nader toegelicht 'Trump-effect' de dollar juist een sterke munt was geworden, waardoor het prachtbedrijf Akzo een koopje is voor gewetenloze Amerikaanse opkopers met waardeloze plannen. Zelf heeft Akzo niets fout gedaan, gewoon ijverig potten Flexa Hoogglans in Full Roze en Raspbery Swirl de bouwmarkten in gedragen.

Als een buitenlandse partij interesse toont in een Nederlands bedrijf van enige omvang, treedt een interessant mechanisme in werking. Het topmanagement ziet de eigen ontslagbescherming in acuut gevaar komen, iemand krijt 'barbaren aan de poort' en 'sprinkhanen' en 'werkgelegenheid' en 'de politiek moet wat doen', en voor je met de ogen kunt knipperen heeft Pieter Omtzigt Kamervragen gesteld en is het belaagde bedrijf in kwestie opgewaardeerd tot parel in de Nederlandse kroon.

Ook als het geen cruciale, hypergevoelige producten of diensten levert, zoals de chipsmachines van ASML, maar gewoon verf en chemicaliën maakt. Ook als het zelf eerder op tamelijk agressieve wijze buitenlandse bedrijven heeft belaagd. Ook als het zelf eerder bedrijfsonderdelen aan buitenlandse firma's heeft verpatst. En ook als de buitenlandse potentiële overnemer niet van plan is de boel kaal te plukken, uiteen te rijten en alle vestigingen alhier te sluiten, maar gewoon een branchegenoot is die door wil gaan met verf maken.

In een ingezonden brief aan de Volkskrant voorzag een voormalig Akzo-werknemer de wankele basis onder de argumenten van het huidige Akzo-bestuur tegen een buitenlandse overname van historisch tegenbewijs: 'Eind jaren negentig heeft AkzoNobel zich op zeer 'elegante' wijze weten te ontdoen van duizenden werknemers en een handvol bedrijven in de zogenaamd noodlijdende vezeldivisie. De supervezel Twaron werd verkocht aan het Japanse Tejin. Aanvankelijk vreesden wij als werknemers voor de toekomst. Maar het pakte heel anders uit. Onder Japans bewind is fors geïnvesteerd en is de productie verviervoudigd.'

Ondertussen zwelt de opstand onder aandeelhouders aan en schieten grootaandeelhouders de Amerikaanse belager PPG te hulp. Die zien wel brood in een nieuwe eigenaar, die hebben wel oren naar een hoog bod voor hun aandelen. Hier en daar weerklinkt al de roep om de guillotine voor Burgmans.

Het heeft onmiskenbaar voordelen om een beursgenoteerd bedrijf te zijn; zo is het een efficiënte manier om kapitaal aan te trekken. Dat er een leuk salaris en optieprogramma voor het topmanagement bij hoort, is een aardige bijkomstigheid waar het bestuur zich uiteraard nooit door zal laten leiden.

Er hoort ook aandeelhoudersdemocratie bij. En bestuurders hebben net zo de ziekte aan assertieve aandeelhouders als politici hebben aan burgers die zich in referenda niet aan de voorgeschreven opvattingen houden. Net zoals politici geitenpaadjes weten te vinden om onwelgevallige uitkomsten van referenda te verwerpen, weten bestuurders beschermingswallen op te tuigen om aandeelhouders van hun stemrecht te beroven.

Soms wankelt zo'n beschermingswal en stormen de buitenlanders binnen. Wie daar geen zin in heeft, moet zich niet op de beurs begeven.

Lees ook

Het is nu openlijk oorlog tussen AkzoNobel en het Amerikaanse PPG. De Amerikaanse belegger Elliott, die wordt geleid door Paul Singer, eist het hoofd van AkzoNobel-topman Antony Burgmans. Waar gaat dit eindigen?

AkzoNobel-topman Ton Büchner staat voor misschien wel de belangrijkste opgave uit zijn loopbaan. Over een week moet hij zijn aandeelhouders ervan overtuigen dat zij het vijandige overnamebod van het Amerikaanse PPG moeten afwijzen. De Volkskrant interviewde hem hierover.

Als AkzoNobel erin slaagt wat presidenten en topmanagers niet lukte - het weerstaan van de peetvader - is een felicitatie op zijn plaats, stelt Peter de Waard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.