Column

Wie een Grexit wil, helpt de speculanten

null Beeld afp
Beeld afp

Of het nu een bank is of een munt: het financiële systeem is gebaseerd op vertrouwen. Zolang politieke bestuurders vertrouwen kunnen uitstralen in het systeem, blijft het overeind. Als de politieke wil ontbreekt, verdwijnt de economische basis van iedere bank en munt en wordt die uitgeleverd aan de heidenen i.c. speculanten, die er op grove wijze een slaatje uit slaan.

Hoewel de Europese muntunie met plakband en pleisters aan elkaar hangt, staat die er economisch beter voor dan de dollarunie. De eurozone heeft een groot handelsoverschot, de dollarzone een groot tekort. Alleen wordt daar niet zo moeilijk gedaan als er geld van het noorden naar het zuiden of van het westen naar het oosten stroomt.

De euro is een gedrocht, omdat een economische unie is opgetuigd zonder politieke unie. Critici willen daarom de economische unie terugdraaien - of een panische stap terugzetten naar guldens, drachmes en peseta's, terwijl de politieke unie verder moet worden opgetuigd. Als de EU aan één kwaal lijdt, is het te veel bestuur. En daarmee is niet de Brusselse bureaucratie bedoeld - die is met 35 duizend ambtenaren slechts twee keer zo groot als die van de stad Amsterdam - maar alle lagen die daaronder zitten.

Met één druk op de knop kan een fiets in China worden gekocht en in dezelfde seconde een ton worden overgemaakt naar een bankrekening op de Bahama's. De wereld is een dorp. Maar de wijk Europa barricadeert zich in haar huis en nu zelfs in zijn kamer. Uit angst voor Wilders, Le Pen en andere demagogen lijken de politieke wijsneuzen zich daar soms bij neer te leggen. Als het volk geen euro wil, dan maar geen euro. En als het niet één Europa wil, dan maar weer 28 natiestaten of nog meer, want Schotten, Catalanen en Corsicanen willen ook een eigen staatje.

Hoe meer staatjes, hoe mooier de speeltuin is voor bankiers, speculanten, accountants en juristen. Belastingontwijking is nog een exclusieve hobby van miljardairs, maar over een tijdje zal iedereen met een vermogen van 10 duizend euro zich een dief van de eigen portemonnee wanen als daar niet aan wordt meegedaan.

Als de wereld een dorp is, moet daar uniforme belastingheffing plaatsvinden op gemakkelijk verplaatsbare inkomsten zoals winsten en vermogen. Nationaal en lokaal kunnen dan belastingen worden geheven op minder mobiele zaken als vastgoed, entertainment of nutstaken.

Vijf eeuwen geleden waren er stadsstaten met allemaal een eigen munt. Toen kwamen er natiestaten en nu zijn door de grensoverschrijdende mobiliteit grotere bestuurlijke eenheden nodig. Dat leidt tot culturele clashes die zullen moeten worden overwonnen. Maar wat Oost-Groningen en Zuid-Limburg waren, zijn nu Ierland en Griekenland. En misschien ook Afrika, als niet elk Europees natiestaatje zich met een middeleeuwse muur wil afschermen.

De Griekse crisis is tot nu toeeensgezind tegemoetgetreden: van Draghi's 'whatever it takes' tot de oprichting van een bankenunie. De politici hebben de hedgefondsen en shortsellers weerstaan. Maar nu ruziet de Duitse minister Schäuble met de Fransen en zet de Grieken voor het blok. Indien het gevolg een Grexit is, zet hij de deuren open voor de speculanten.

Bij de ondergang van het Europees Monetair Stelsel (EMS) in 1993, toen de eigen munt ecu heette, begon de crisis met een Duitse renteverhoging die de Deense kroon in moeilijkheden bracht. Toen volgden aanvallen op de munten van Ierland, Italië, Groot-Brittannië, Spanje en Frankrijk, waarna het pleit was beslecht.

Speculanten verdienden er miljarden aan - George Soros al 1 miljard aan de koersmanipulatie van het Britse pond - ten koste van de belastingbetalers. Een afbrokkeling van de eurozone is een nieuwe goudmijn voor speculanten. En banken kunnen weer dromen van de lucratieve valutadesks die kunnen worden ingericht.

Wie tegen de euro is, is ook voor de speculanten.

Reageren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden