Wie doorstaat dapper de dasmoesproef?

Jan Wolkers, Felix Rottenberg en Jan Marijnissen zijn lid van een merkwaardig internationaal gezelschap: dat van de dassenhaters. Baardige Fidel Castro behoort tot die club, de hooggesloten Mao, alle jurkdragende ayatolla's en hun hysterische aanhang, de lesbische cafébazin Bet van Beeren, die de afgeknipte prooien als trofeeën aan de wand...

Aleid Truijens

Vriendelijker vertegenwoordigers zijn er ook. Dick Hillenius bijvoorbeeld, die ver voor de bevrijdende jaren zestig de knellende strop van zich wierp en zijn weerloze hals toonde in de blijmoedige open schillerkraag. En de jonge internetondernemers, die triomfantelijk bewezen dat je miljonair kunt worden in een straatkloffie.

Modekoning Gianni Versace wilde alle mannen bevrijden van het middenstandersuniform en hun zuidelijke zwier bijbrengen. Wat niet lukte: Nederlandse daslozen hebben vaak een voorkeur voor slechtzittende, ongestreken hemden. Zo lopen volgens Herman Vuijsje en Riemer Reinsma, schrijvers van De ontknoping - heeft de stropdas nog een toekomst (Contact; fl 24,90), ongeveer alle babyboomers met een intellectueel beroep erbij. Plus álle Groen-Linksers. En de creatievelingen, want - zo observeren ze terecht - een architect of copywriter die niks originelers kan bedenken dan een stropdas, kan zijn zaak wel opdoeken.

Aan de andere kant van het spectrum staan de verstokte dasdragers. Zonder das staan ze in hun blootje. Dat geldt voor de topmanager, bij wie het strak aangorden van de das 's ochtends de adrenaline door het lijf stuwt. Dat helpt om de baas te spelen en keihard te onderhandelen. Alle VVD'ers dragen een das. Corpsballen. Winkelbedienden. Journalist Hans Wansink. En niet te vergeten Harry Mulisch, aan wie de das, óók de das, een prettig gevoel van superioriteit verschaft. Hij let bij andere mannen altijd op hun das: 'Meestal is alles fout. Dat doet mij een genoegen, want bij mij is niets fout.'

De 'rekkelijken' onder de dashaters willen nog wel eens zwichten. Bij een begrafenis bijvoorbeeld. Dan doet auteur Vuijsje hem om, én als hij er meer dan een ton mee kan vangen, een norm die hij laf bijstelde toen hij een literaire prijs van tienduizend gulden in ontvangst nam. Ultiem ijkpunt, de 'dasmoesproef', is een bezoek aan de koningin. Voor die gelegenheid heeft Paul Rosenmüller als een brave jongen een Armani-das in de la liggen.

Gek eigenlijk. Was het niet Beatrix' bloedeigen man, prins Claus, die zich in 1998 bij de uitreiking van de naar hem genoemde cultuurprijs met een heroïsch gebaar ontdeed van het symbool van manlijke knechting? Leve Claus! Lichtend voorbeeld voor alle huisvaders die dit boekje voor Vaderdag cadeau krijgen. Want de loonslaaf, 99 procent van de dasdragers, heeft vaak nog altijd niets te kiezen. Elke ochtend hangt hij gelaten zijn hoofd in de strop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden