Opinie

'Wie de film heeft gezien, begrijpt niet dat die 100 duizend dollar kostte'

Alles wijst erop dat het geweld op 11 september in Benghazi en Caïro zorgvuldig was voorbereid. Al Qaida-leider Al-Zawahiri riep er in een video toe op. Dat schrijft arabist Martin Janssen.

Een Egyptische vrouw bij een demonstratie in maart dit jaar voor de vrijlating van de blinde sjeik Omar Abdul Rahman.Beeld EPA

De jaarlijkse herdenking van 9/11 verliep dit jaar iets anders dan in andere jaren. In plaats van de gebruikelijke ceremoniële beelden uit New York zagen we dit jaar het ontzielde en ontblote lichaam van de Amerikaanse ambassadeur Chris Stevens dat in triomf door de straten van het Libische Benghazi werd gedragen. Intussen werd in Caïro de Amerikaanse ambassade bestormd waar de Amerikaanse vlag werd vervangen door de zwarte vlag van Al Qaida.

Berichten begonnen op te duiken dat dit alles woedende reacties waren op een anti-islamfilm, The innocence of muslims, waar eigenlijk nog nooit iemand van had gehoord. De film zou geproduceerd zijn door de Joodse Sam Bacile, die niet schijnt te bestaan, en met 5 miljoen dollar gefinancierd door vijftig Joodse zakenlieden, hoewel iedereen die de 15 minuten van de film op YouTube heeft bekeken zich niet kan voorstellen dat deze bagger 100 duizend dollar heeft gekost.

Nakoula
Deze Sam Bacile is waarschijnlijk dezelfde persoon als een zekere Nakoula, die een drugsverleden heeft en veroordeeld werd wegens fraude met creditcards. Verder blijkt de vergunning voor de film te zijn aangevraagd door een christelijke non-profit organisatie waarvan de eigenaar, de Koptische Amerikaan Joseph Nasrallah Abdelmasih, bekend staat om zijn uitgesproken anti-islam opvattingen.

Ondertussen heeft Amerikaans onderzoek reeds uitgewezen dat de aanval in Benghazi waarschijnlijk zorgvuldig was gepland en ook de bestorming van de ambassade in Caïro was geen spontane gebeurtenis.

Blinde sjeik
Een verbindende factor tussen Benghazi en Caïro blijkt de naam te zijn van de blinde sjeik Omar Abdul Rahman die in de VS levenslang heeft gekregen wegens zijn betrokkenheid bij de aanslagen op het World Trade Center in 1993. Rahman was een goede vriend van Osama bin Laden en gaf indertijd een fatwa uit waarin hij de aanslagen van 9/11 religieus legitimeerde.

Op 10 september jongstleden - dus één dag voor al het uitzinnige geweld - verscheen er een video van Ayman al-Zawahiri, de huidige leider van Al Qaida, die enkele sleutels bevat. Zawahiri richt zich in deze video direct tot de Egyptische en Libische bevolking en roept hen op te strijden voor de vrijlating van de blinde sjeik Omar Abdul Rahman. Zawahiri zegt in deze video dat 'we de Amerikaanse gevangene Warren Weinstein niet zullen vrijlaten voordat de kruisvaarders onze gevangenen vrijlaten, onder wie sjeik Rahman'.

Weinstein is een 71-jarige Amerikaan van Joodse origine die in 2011 met zijn echtgenote werd gekidnapt in Pakistan. Twee dagen later - dus op 12 september jongstleden - verscheen er wederom een video waarin Weinstein zich rechtstreeks richt tot de Israëlische premier Netanyahu. Weinstein spreekt Netanyahu aan 'als een Jood tot een mede-Jood' en smeekt hem om zijn vrijlating.

De blinde sjeik Omar Abdul Rahman was leider van de Egyptische Djama'at Islamiyya die reeds op 30 augustus opriep om te gaan protesteren bij de Amerikaanse ambassade in Caïro om de vrijlating van de blinde sjeik te eisen. Bij de protesten op 11 september was een prominente rol weggelegd voor Mohammed al-Zawahiri, de broer van de Al Qaidaleider, die recentelijk werd vrijgelaten uit een Egyptische gevangenis omdat hij gratie had gekregen. Mohammed al-Zawahiri riep tijdens de demonstraties op 11 september voor de Amerikaanse ambassade in Caïro de Egyptische president Morsi op tijdens zijn aanstaande bezoek aan Washington de vrijlating te eisen van sjeik Omar Abdul Rahman.

Welke groepering precies verantwoordelijk is voor de dood van ambassadeur Chris Stevens in Benghazi is nog niet duidelijk, maar er circuleren berichten dat dit de 'Brigades van de gevangen sjeik Omar Abdul Rahman' zouden zijn geweest, die enkele maanden geleden ook reeds aanslagen hadden gepleegd op het Internationale Rode Kruis.
Ayman al-Zawahiri had in zijn videoboodschap van 10 september nog een extra aanmoediging voor de Libiërs. Hij gaf daarin de dood toe van Abu Yahya al-Libi, die de afgelopen jaren binnen Al Qaida tot partij-ideoloog is opgeklommen. Hij deed in de video de oproep zijn dood te wreken.

Abu Yahya al-Libi werd in juni van dit jaar in Pakistan gedood door een Amerikaans vliegtuig zonder piloot (drone). Hij was lid van de Libyan Islamic Fighting Group ( LIFG) die volgens een rapport van het West Point instituut direct is gelieerd aan Al Qaida.

Militanten
Na een bezoek van de Amerikaanse senator John McCain op 22 april 2011 aan Benghazi - overigens in het gezelschap van ambassadeur Chris Stevens - waarschuwde het West Point instituut reeds dat een aantal van de door McCain geprezen Libische vrijheidsstrijders in werkelijkheid militanten van Al Qaida waren.

Bovenstaande gegevens lijken erop te wijzen dat de gebeurtenissen op 11 september jongstleden in zowel Caïro als Benghazi zorgvuldig waren gepland en voorbereid, net zoals trouwens de emotioneel beladen datum.

Van Tunis tot Sana zagen we gewelddadige menigten die riepen 'we zijn allemaal Osama'. Het gaat echter steeds om enkele duizenden radicale elementen die waarschijnlijk niet dé moslimwereld vertegenwoordigen. Het is echter tevens een waarschuwing dat nu juist deze elementen profiteren van de Arabische onrust omdat in veel landen een zekere wetteloosheid is ontstaan. Altijd een ideale voedingsbodem voor Al Qaida.

Martin Janssen is arabist en woonachtig in Amman (Jordanië).

 
Al Qaida is link tussen Benghazi en Caïro
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden