Wie aan Angelo komt, komt aan de overzeese arbeider

De Filipijnse regering heeft de Iraakse ontvoerders hun zin gegeven en laat zo zien dat het lot van de overzeese arbeiders haar meer raakt dan protest van de bondgenoten....

En weg zijn ze, alle 51 militairen en politieagenten van het Irakcontingent uit de Filipijnen. Brigade-generaal Jovito Palparan keerde maandag terug in Manilla, 44 manschappen wachten in Koeweit op vervoer naar huis. En die andere zes dan? Manilla zwijgt. Misschien dat die stilletjes de bewaking van de ambassade in Bagdad zijn gaan versterken.

Met ingehouden adem wachten de Filipijnen nu op het nieuws dat Angelo dela Cruz door zijn ontvoerders is vrijgelaten. Ze leven mee met de 46-jarige vader van acht kinderen, die naar Saudi-Arabias vertrokken om geld te verdienen voor de oogoperatie van een van zijn zoons. Hij was als chauffeur met een lading olie onderweg naar Bagdad toen hij op 7 juli bij Falluja werd ontvoerd; zijn Iraakse bewaker werd vermoord.

De volgende dag al was op televisie te zien hoe Dela Cruz door zijn ontvoerders met onthoofding werd bedreigd als de Filipijnen hun troepen niet binnen drie dagen zouden terugtrekken uit Irak. Dela Cruz groeide al snel uit tot symbool van een van de belangrijkste sectoren van de Filipijnse economie: de overzeese arbeiders.

Vanwege de hoge werkloosheid in eigen land werken zeven cht miljoen Filipijnen in het buitenland. Ze sturen zoveel mogelijk geld naar hun gezinnen. Vorig jaar leverden de migranten met 7,6 miljard dollar 7,5 procent van het bruto nationaal product. 'Hun gouden eieren hebben ons in staat gesteld de financi crisis in Azide elfde september, sars en de wereldwijde economische stilstand te doorstaan', schreef een Filipijnse internet-columnist.

Vandaar dat iedereen meeleefde met de ontvoerde vader. Minister van Arbeid Patricia Santo Tomas meldde zich bij het eenvoudige woninkje van de familie Dela Cruz. Het dorp hing vol gele lintjes en overal waren foto's van Angelo aangeplakt. Een aannemer bood aan een echt huis te bouwen voor de Dela Cruzjes. Tegenstanders van de Filipijnse aanwezigheid in Irak demonstreerden. En de belangenorganisatie van de overzeese arbeiders, Migrante, kwam in het geweer. De druk op president Gloria Magapagal Arroyo groeide met de dag.

Op het punt van ontvoeringen zijn de Filipijnen wel iets gewend: in Manilla worden geregeld rijke Chinezen ontvoerd voor veel losgeld, en in het zuiden van het katholieke land hebben de moslims van Abu Sayyaf enkele spectaculaire ontvoeringen van toeristen op touw gezet ook uitsluitend om er goed aan te verdienen. Manilla beschikt over een heel netwerk van bemiddelaars, wier tactiek bestaat uit onderhandelen, tijdrekken en uiteindelijk iemand vinden die wil betalen.

De tactiek van het tijdrekken werd ook ditmaal beproefd. Eerst werd de ontvoerders voorgehouden dat het Filipijnse contingentje in Irak uitsluitend humanitaire taken verrichtte; en dat het toch al op 20 augustus zou verdwijnen. Toen de ontvoerders niet onder de indruk bleken, zou het contingent worden teruggetrokken 'zodra de noodzakelijke voorbereidingen zijn getroffen'. Vervolgens werden tien Filipijnen overgebracht naar Koeweit. En uiteindelijk werd het hele contingent teruggehaald, nog juist voor de (door de ontvoerders uitgestelde) datum van 20 juli.

Die hele operatie-tijdrekken is begeleid door een storm van kritiek vanuit de Verenigde Staten, Australin andere landen met troepen in Irak, die waarschuwden dat toegeven aan de ontvoerders het gevaar van nieuwe ontvoeringen groter maakt.

Vooral de Amerikanen voelen zich verraden door hun vroegere kolonie, die ze juist in het kader van de 'oorlog tegen het terrorisme' hadden voorzien van extra veel financi en militaire hulp. Na 11 september 2001 werden er zelfs Amerikaanse soldaten ingezet in het zuiden van de Filipijnen, waar behalve Abu Sayyaf nog twee grotere gewapende moslimbewegingen actief zijn.

De vraag is nu welke prijs president Arroyo zal moeten betalen voor de uitweg die ze heeft gekozen uit een duivels dilemma. Ze heeft de migranten en hun familieleden willen laten weten dat ze zich bekommert om hun veiligheid. Heeft ze daarmee haar machtige Amerikaanse bondgenoot van zich vervreemd? Waarschijnlijk hoopt ze dat de schade beperkt zal blijven: de VS hebben er immers nog steeds belang bij de strijd tegen de moslimrebellen in de Filipijnen te steunen.

En de Filipijnse moslimrebellen, zullen die nieuwe moed scheppen nu ze de regering zo snel door de kniehebben zien gaan? Ongetwijfeld. Maar dat ontvoeren loont, dat wisten de moslims in het zuiden van de Filipijnen al.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden