Postuum Wibo van der Linde (1938- 2018)

Wibo van de Linde (1938-2018): voorvechter van het rechtse geluid bij Avro en Tros toen de media-elite links was

Bij toeval rolde Wibo van de Linde in de journalistiek en het vak zou hem nooit meer loslaten. Hij koos daarbij, met zijn controversiële karakter en als het gezicht van Avro en Tros, lang niet altijd voor de makkelijkste weg. Maar hij werd wel twee keer bekroond met de Grand Prix in Cannes.

Wibo van de Linde Beeld ANP

Woensdag keek hij volgens zijn zoon, Kay van de Linde, nog de wedstrijd Engeland-Kroatië, donderdagochtend ‘is hij definitief ingeslapen’. Wibo van de Linde, die al enige ­jaren kanker had, werd 79 jaar. Hij bleef tot het einde journalist en probeerde de verslaggeving over zijn ­eigen dood te regisseren door op voorhand de foto’s te sturen die hij dan het liefst in de krant wilde hebben.

Van de Linde was een van de grote televisiepioniers van Nederland en de personificatie van het rechtse geluid in een tijd dat de media-elite vooral modieus links was. Hij werkte als verslaggever en presentator voor wat toen nog het NTS Journaal heette en werd bij AVRO’s Televizier de jongste hoofdredacteur van een actualiteitenrubriek.

Ook zette hij opinieweekblad Deze Week op, dat met posters door het hele land werd gelanceerd met de ­slogan ‘Wat gaat Wibo nu weer maken?’. Daarna creëerde Van de Linde TROS Aktua. Op zijn hoogtepunt was hij zo bekend dat hij als een van de weinige journalisten het stijlboek van de Volkskrant haalde: Wibo van de (zonder r of n) Linde (zonder n). 

Hij werkte ook bij Endemol, was ­directeur van de Postcodeloterij en enkele jaren geleden nog manager bij het zeehondencrèche in Pieterburen. ‘Hij was een Waddenfreak. Zijn grootste hobby was met een camera door de modder van de swenke te zwerven en daarna koffie drinken bij hotel Van der Werff op Schiermonnikoog.’ 

Van de Linde werd vlak voor de oorlog geboren als de zoon van een Amsterdamse zakenman. Hij had twee jongere zussen. Hij studeerde economie in Groningen, maar maakte dat niet af. Hij ging in militaire dienst en daarna leek de journalistiek hem wel wat. Zoon Kay van de Linde: ‘Er stond een advertentie van persbureau UPI waarin iemand werd gevraagd. Hij dacht dat hij geen kans zou maken met een gewone sollicitatie. Hij postte voor de deur. De baas was Henri Schoup. Hij belde hem of hij mocht komen praten. ‘Ik ben er binnen vijf minuten als u dat wilt’. Dat lukte.’

In 1963 werd hij verslaggever en presentator van het NTS Journaal, zes jaar later stapte hij over naar AVRO ­Televizier, toen een van de meest prestigieuze actualiteitenrubrieken, met coryfeeën als Jaap van Meekren, Cees van Drongelen en de commentatoren Ferry Hoogendijk en G.B.J. Hiltermann. 

Onder zijn hoofdredacteurschap kreeg hier het rechtse geluid de ruimte. Maar Televizier kreeg ook veel lof. Een reportage over poliopatiënten in Staphorst die zich niet wilde laten inenten werd bekroond met de Grand Prix in Cannes.

‘Wibo was onverschrokken. Hij ging daar met een verscholen zender-microfoon in de kerk zitten, zogenaamd als redacteur geestelijk leven van de Avro, totdat iemand doorhad dat hij niet voor de dienst kwam. Maar toen had hij het materiaal al’, zegt oud-collega Fons van Westerloo.

In 1972 werd Van de Linde woordvoerder van het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties. Maar ook in die functie bleef hij journalist. Met een 16 millimeter camera trok hij de wereld over om overal beelden te maken van vluchtelingen en daarmee het probleem onder de aandacht te brengen. In 1973 keerde hij terug in de journalistiek. Met het opinieweekblad Deze Week, dat amper een jaar bestond, had hij een scoop door een legendarisch interview met toenmalig Ajax-trainer George Knobel: ‘Ajax gaat stuk aan drank en vrouwen.’

In 1974 keerde hij terug op de Nederlandse televisie, nadat de nieuwe omroep TROS werd verplicht naast amusementsprogramma’s ook een actualiteitenprogramma te gaan maken. Van de Linde trok als medewerkers onder meer Yvo Niehe en Yvonne Habets aan. 

Vooral de aanval op de vredesbeweging IKV van Mient-Jan Faber hakte er bij progressief Nederland stevig in. ‘Daar komt mijn imago van rechtse­ bal vandaan’, zei hij later. ‘Maar ik toonde alleen aan dat het IKV geld kreeg van Moskou en aan de basis werd geïnfiltreerd door leden van de actiegroep Kruisraketten Nee. Is dat rechtse journalistiek? Is dat linkse journalistiek? Nee, dat is gewoon goede journalistiek.’

Hoogtepunt waren de onthullingen rond de oorlogsmisdadiger Pieter Menten. Hiervoor kreeg hij in 1977 nogmaals een Grand Prix. In 1984 keerde hij terug bij de Avro en volgde Siebe van der Zee op als directeur. Het personeel kwam eerst nog in opstand tegen de benoeming, maar hij trok zich er weinig van aan. Controversieel bleef hij. Hij wilde met de Avro al een commercieel avontuur beginnen, maar was nog te vroeg.

In 1985 kwam hij in opspraak omdat staatssecretaris Henk Koning zich persoonlijk met zijn belastingaangifte had bemoeid. In 1992 kwam Van de Linde in dienst van Joop van den Ende met de opdracht een bedrijf in Duitsland op te zetten. Hij was ook enige tijd directeur van de Postcodeloterij.

In 2014 stond hij nog op de lijst van 50+ voor de Europese verkiezingen. In datzelfde jaar werd hij ook interim-manager van de zeehondencrèche van zijn vriendin Lenie ’t Hart tot ongenoegen van directeur Niek Kruizinga en diens staf. Van de Lindes zoon Kay van de Linde is bekend als politiek adviseur (‘spindoctor’). Zijn dochter Haitske was in 2003 lijsttrekker van Leefbaar Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.