Nieuws

WHO verlegt focus virus-herkomst naar Zuidoost-Azië

Niet een markt of een laboratorium in Wuhan, maar het Zuid-Chinese platteland is de meest waarschijnlijke geboorteplaats van het coronavirus dat de wereld al een jaar in zijn greep houdt. Daar heeft het virus kunnen rijpen, misschien op een boerderij voor exotische wilde dieren, voordat het oversprong op de mens.

Een boer toont een bamboerat op een boerderij in China. Beeld Hollandse Hoogte / Eyevine
Een boer toont een bamboerat op een boerderij in China.Beeld Hollandse Hoogte / Eyevine

Dat is het beeld dat naar voren komt uit het langverwachte eindrapport van de WHO-missie naar China, bedoeld om de herkomst van het virus te onderzoeken.

Een precieze herkomstplek hebben de experts die deelnamen aan de missie niet kunnen aanwijzen, maar alles overziend is het meest waarschijnlijke scenario dat het coronavirus in Zuid-China van vleermuizen op een boerderijdier is overgesprongen, waarna het zich geleidelijk heeft aangepast aan de mens.

Gastheren

‘De huidige lijn van denken is dat we kijken naar een uitbraak die in Wuhan op gang is gekomen’, aldus missieleider Peter Ben Embarek dinsdagmiddag bij een persconferentie. ‘Maar de gastheren bij wie we virussen aantroffen die relatief dichtbij dit virus staan, bevinden zich in Zuid-Oost Azië. Dat is een sterke aanwijzing dat daar zich de bron bevindt.’

Welk dier het virus precies op de mens heeft overgebracht, is nog altijd onduidelijk. Op de verdachtenlijst staan onder meer nertsen, konijnen, schubdieren en bamboeratten, aldus de WHO-missie. Opmerkelijk is dat China in februari vorig jaar opeens besloot zijn wildboerderijen voor exotische dieren af te schaffen. De afgelopen twintig jaar moedigde China die boerderijen juist aan, als middel om verarming op het platteland tegen te gaan.

Op de wildboerderijen kweekt men semi-wilde dieren zoals civetkatten en bamboeratten. Soorten die nu worden verdacht van de pandemie. Maar kennelijk voelt China zelf ook nattigheid, zei missielid Peter Daszak al eerder tegen Amerikaanse journalisten.

Wuhan

Hoe het virus uiteindelijk in Wuhan is beland, de stad van de eerste grote uitbraak, is niet geheel duidelijk. De grote vismarkt waar het virus voor het eerst opdook, is niet de meest logische plek waar het virus de sprong naar de mens maakte. De vroegst bekende patiënt, die ziek werd op 8 december, had geen banden met de markt.

De conclusies van de missie in Wuhan zijn politiek zeer beladen. Zo vinden de experts dat er geen nader onderzoek nodig is naar de voor China ongunstige theorie dat men het virus door slordigheid heeft laten ontsnappen uit een laboratorium. Aan de andere kant verdient een theorie die China graag verkondigt, dat het virus is meegekomen met diepgevroren producten, wél nadere aandacht, vindt de WHO.

Partijbonzen

Bij westerse commentatoren geeft dat scheve ogen: de missie zou zich hebben laten inpakken door de partijbonzen uit China. Zo zei de nieuwe Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken tegen CNN ‘de methodologie en het proces’ niet te vertrouwen. ‘Zeker gezien het feit dat de regering in Beijing klaarblijkelijk heeft geholpen het rapport te schrijven.’

De missie was in januari vier weken in Wuhan, waarvan twee weken opgingen aan de verplichte quarantaine. Bij elkaar heeft de missie zeventien Chinese en zeventien internationale leden, onder wie deelnemers uit Duitsland, Denemarken, Japan, Australië en het Verenigd Koninkrijk. Namens Nederland was viroloog Marion Koopmans van de partij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden