What's past is prologue

Belminuut

Shakespeare helpt ons richting duurzaamheid, betoogt Iris Casteren van Cattenburch (42) in haar proefschrift aan de Universiteit Utrecht.

Beeld -

Shakespeare stierf ver voor de uitvinding van de stoommachine.

'Klopt, maar duurzaamheid is van alle tijden. ­Koningen proberen hun opvolging te regelen, moeders voeden kinderen op en boeren onderhouden hun land. Ook in de tijd van Shakespeare was men op zoek naar cycliciteit en evenwicht. Zijn werk is een spiegel die toont waar duurzaam en niet-duurzaam gedrag toe leidt.'

Kunt u dat verduidelijken?

'Neem Macbeth. Heksen voorspellen hem macht, maar ook dat dit zijn dood zal betekenen. Toch zet hij door. Hij weigert te reflecteren en sterft door eigen handelen. Dat toont waar kortetermijndenken toe leidt.

Toch gaan wij zo met het milieu om. We willen graag autorijden en vliegen, maar moeten ons eigenlijk aanpassen. Wij kunnen nog een andere keuze maken en onze tegenstellingen opheffen, toont Macbeth.'

Zelfs 'to be or not to be' kunnen we gebruiken?

'Hamlet blijft hangen in twijfel over het wreken van de dood van zijn vader en gaat daardoor ten onder. Er is krachtige actie nodig, maar dat is niet noodzakelijk een kwestie van kiezen. We kunnen ook ons gedrag aanpassen én technologisch innoveren. Dan wordt het to be and not to be.'

Wanneer zag u dit verband?

'Literatuur is mijn grote liefde. Toen milieukundige Klaas van Egmond over duurzaamheid vertelde, herkende ik onmiddellijk Shakespeare. Het verleden leert ons veel over de toekomst. What's past is prologue.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.