Wetsvoorstel PVV: koningin uit regering (maar dat is lastig)

De PVV komt nog voor de zomer met een wetsvoorstel om de koningin uit de regering te zetten. Hiermee maakt de partij van Geert Wilders een eerdere aankondiging waar, ondanks bezwaren van premier Rutte, die juist niet wil tornen aan de rol van het koningshuis. Dat meldt het AD vandaag.

FOTO ANP Beeld
FOTO ANP

De initiatiefwet wordt voorbereid door PVV-Kamerlid André Elissen en zijn collega Lilian Helder. De PVV wil de majesteit alleen nog in een representatieve functie, zoals in Zweden bijvoorbeeld het geval is. Uit opiniepeilingen zou blijken dat een meerderheid van de bevolking er ook zo over denkt. Ook in de Kamer is nu een meerderheid voor verandering. Behalve de PVV hebben ook de PvdA, SP, D66 en GroenLinks al eerder aangegeven een andere invulling van het koningshuis te willen.

De PvdA wil af van de schijn van politieke invloed van de koningin maar wil wel dat de premier de ministeriële verantwoordelijkheid draagt voor het staatshoofd. De PVV, D66, SP, GroenLinks en de Partij voor de Dieren gaan een stap verder en willen een louter ceremonieel koningschap.

Onvrede na formatie
De onvrede over de huidige rol van het koningshuis stak de kop op tijdens een debat in de Tweede Kamer in november, waarin de rol van de koningin tijdens het formatieproces van het huidige kabinet werd geëvalueerd. Wilders voelde zich gepasseerd tijdens de formatie, toen de koningin niet al te enthousiast leek over de vorming van een rechts kabinet. De PVV-leider wees in zijn kritiek dan ook specifiek op de rol van de koningin bij de 'samenstelling van een kabinet'. Ook andere partijen klaagden over het gebrek aan transparantie tijdens het formatieproces. De VVD vond de rol van de koningin bij de kabinetsformatie echter 'prima geregeld'. De partij ziet niet dat een andere vorm tot meer transparantie en openheid zou lijden.

Grondwetswijziging
Om het staatshoofd echt uit de regering te krijgen, zoals de PVV, D66, SP, GroenLinks en de Partij voor de Dieren willen, moet het voorstel tot wijziging van de grondwet na de volgende verkiezingen nog een keer door de Eerste en Tweede kamer. Maar dan moet een tweederde meerderheid voor zijn, wil het doorgaan. Een compromis zou daarom kunnen zijn dat de koningin deel van de regering blijft, maar geen rol meer speelt in de formatie, al langer een idee van D66. Daar is geen grondwetswijziging voor nodig en ook partijen met een meer gematigd standpunt zouden hiermee in kunnen stemmen.

Een formatieproces zonder staatshoofd is in 1971 al eens uitgeprobeerd, de Kamer had toen voor de verkiezingen aangekondigd zelf een formateur te kiezen. Maar een week na de verkiezingen heeft toenmalig koningin Juliana toch maar ingegrepen omdat er niets gebeurde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden