Wetsvoorstel PvdA en GroenLinks: meer rechten voor asielkind

Een asielkind of andere minderjarige vreemdeling moet voortaan een verblijfsvergunning krijgen als dat aantoonbaar in het belang is van dat kind. Dit staat in een initiatiefwetsvoorstel dat de PvdA en GroenLinks vandaag samen naar de Raad van State sturen. De politieke combinatie verwacht een linkse Kamermeerderheid voor het plan.

Kinderen uit noodopvang Heumensoord spelen op een school in Nijmegen. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Kinderen uit noodopvang Heumensoord spelen op een school in Nijmegen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De PvdA hoopt met het voorstel alsnog en buiten coalitiegenoot VVD om de rechten van deze kinderen te versterken en daarmee haar linkse profiel wat op te poetsen voor de Kamerverkiezingen in maart.

'Kinderen kunnen zelfstandige asielmotieven hebben, zoals hun gezondheid, geestelijke ontwikkeling of het risico op besnijdenis', zegt Attje Kuiken van de PvdA. Ook seksuele geaardheid of verwestersing kunnen individuele redenen zijn voor asiel. Linda Voortman (GroenLinks): 'Nu kijkt de rechter vooral of het land van herkomst veilig is voor de volwassen ouders. Vorig jaar werden twee éénjarige meisjes met hun moeder terugestuurd naar Guinee - een land waar 97 procent van de vrouwen wordt besneden - omdat de moeder de kinderen zou kunnen beschermen. Met deze wet maken we dat niet meer mee: het belang van het kind staat dan voorop. We voegen dus een asielgrond toe.'

Het versterken van deze rechten ligt gevoelig in de regeringscoalitie van PvdA en VVD. De liberalen hebben tot nu toe geen enkele aandrang gevoeld om de bestaande regels soepeler uit te leggen. Er zou een aanzuigende werking uitgaan van de mogelijkheid dat kansloze asielzoekers hun kinderen inzetten om toch een status te krijgen.

PvdA-leider Diederik Samsom is juist vaak onder vuur genomen door zijn achterban omdat hij te weinig zou doen om asielkinderen te helpen. In juni wist hij ternauwernood een conflict in zijn partij te smoren door te zeggen dat hij een ruimhartiger uitvoering van het kinderpardon zou proberen af te dwingen. De PvdA probeert met de nieuwe vreemdelingenwet ook weer op de bres te springen voor deze 'kwetsbare groep'.

Het argument van de aanzuigende werking is een hardnekkig misverstand en beschamend, vindt senior onderzoeker Carolus Grütters van het Centrum voor Migratierecht van de Radboud Universiteit Nijmegen. 'Ik heb veel onderzoek gedaan naar de correlatie tussen het versoepelen van asielregels en extra vluchtelingen, maar die correlatie is er niet. Vluchtelingen komen hiernaartoe vanwege een oorlog. Ze worden daar weggeduwd, niet hier aangetrokken.' Grütters benadrukt dat 99 procent van de vluchtelingen in de eigen regio blijft voor opvang. 'Wij worden dus slechts met een fractie van het eigenlijke probleem geconfronteerd.'

PVDA Fractie voorzitter Diederik Samson Beeld anp
PVDA Fractie voorzitter Diederik SamsonBeeld anp

Toetsen

Het kan wel zijn dat er meer verblijfsvergunningen worden verstrekt na aanname van dit wetsvoorstel, erkent Grütters. 'Rechters kunnen straks toetsen of de belangen van kinderen ernstig worden geschaad als ze teruggaan. Dat was voorheen niet mogelijk. Minderjarige kinderen zijn zodoende niet meer afhankelijk van een bewindspersoon die met zijn hand over zijn hart strijkt, de zogenoemde discretionaire bevoegdheid.' Door het wetsvoorstel wordt het VN-verdrag voor de rechten van het kind 'op bescheiden wijze' in de Nederlandse vreemdelingenwetgeving geïmplementeerd, stelt Grütters. 'Daarmee is het een uiterst zinnig voorstel.' Dit is tot nog toe alleen in Portugal gebeurd.

Vorig jaar waren er tweeduizend kinderen van wie de asielaanvraag is afgewezen maar die op grond van het wetsvoorstel in aanmerking zouden kunnen komen voor een verblijfsvergunning, staat in de toelichting op het voorstel. Hun ouders, broers en zussen zouden in dat geval op basis van gezinshereniging ook een verblijfsvergunning kunnen krijgen.

Kinderen die vanwege individuele belangen een verblijfsvergunning willen aanvragen, kunnen nu doorgaans alleen terecht bij staatssecretaris Klaas Dijkhoff (asielzaken). Hij kan kinderen in schrijnende situaties toch een verblijfsstatus toekennen. Dat gebeurde bijvoorbeeld met het Afghaanse meisje Sahar in 2011 en de Angolese jongen Mauro in 2013, beiden sterk geworteld in de Nederlandse maatschappij.

Nu de PvdA en GroenLinks samen optrekken, lijkt er een Kamermeerderheid te zijn voor de nieuwe wet. De indieners willen dat de Kamer er nog voor de verkiezingen in maart over debatteert. Zij verwachten dan de steun te krijgen van de SP, D66, de ChristenUnie, de Partij voor de Dieren en de groep Kuzu/Öztürk - samen goed voor 76 zetels. Daarna moet de Eerste Kamer nog oordelen over het wetsvoorstel.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden