Wetsvoorstel: agenten niet meer vervolgd voor doodslag

Agenten die verdacht worden van geweldmisbruik worden in principe niet meer vervolgd voor doodslag of zware mishandeling. Dat staat in een wetsvoorstel van minister Van der Steur (Justitie). In plaats daarvan kunnen ze vervolgd worden voor een nieuw type delict, schending van de geweldsinstructie.

Beeld anp

In de geweldsinstructie staat hoe en wanneer agenten gepast (proportioneel) geweld mogen gebruiken. Leidt dat tot een proces, dan worden agenten vervolgens volgens het 'normale strafrecht' berecht. Zo werd vorig jaar een agent veroordeeld tot twee jaar cel omdat hij per ongeluk de bijrijder van een verdachte ramkraker had neergeschoten.

Onverteerbaar

Veel agenten vinden dit onverteerbaar, omdat ze op straat in een 'kwetsbare' positie verkeren. Waar een burger bij een gevaarlijke situatie kan weglopen, wordt van een agent verwacht dat hij optreedt.

Het voorstel zal de rechtspositie van agenten op meerdere punten verbeteren, aldus Van der Steur. Zo zal de Rijksrecherche voortaan, als het Openbaar Ministerie dat vraagt, met een 'feitenonderzoek' proberen te achterhalen of de agent heeft gehandeld volgens de instructies. Ook krijgt de agent tijdens het onderzoek dezelfde rechten als die van een verdachte.

Op schending van de geweldsinstructie komt een maximum gevangenisstraf van drie jaar te staan, als sprake is van een dodelijke afloop.

Minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie.Beeld anp

Balans

Volgens advocaat Boudewijn van Eijck, die veel agenten bijstaat, zorgt het voorstel voor 'een goede balans'. 'Dit zorgt voor meer rechtsbescherming voor de agent, omdat nu eerst gekeken wordt of hij naar de politienormen heeft gehandeld, zonder dat hij meteen als getuige of verdachte wordt aangemerkt.'

Advocaat Frank van Ardenne noemt de wetswijziging 'onwenselijk'. Hij wijst erop dat 'agenten nu al niet worden vervolgd als ze zich houden aan de ambtsinstructie'. 'Je krijgt nu een soort grijs gebied waarbij agenten anders getoetst worden dan anderen. Juist als je het monopolie hebt op het gebruik van geweld, moet je ook streng worden gecontroleerd. Bovendien zijn rechters zich nu al voldoende bewust van de aparte positie van agenten.'

Beeld anp

Gewonden

Gerrit van der Kamp van politiebond ACP benadrukt dat agenten in de huidige situatie juist slechter af zijn, omdat ze in geval van nood nou eenmaal soms geweld moeten toepassen. 'Als daarbij gewonden vallen of erger, is dat al erg genoeg. Het werkt door op jou en je familie. En dan loop je ook nog het risico dat je voor zo'n zwaar strafbaar feit wordt veroordeeld.'

Het is de vraag of het voorstel ongeschonden door het parlement komt. Het gebruik van geweld door Nederlandse agenten ligt onder een vergrootglas, zeker nadat Mitch Henriquez eind juni in Den Haag overleed als gevolg van een gewelddadige aanhouding. Het aantal strafzaken naar politiegeweld is de laatste jaren flink toegenomen, vooral doordat nabestaanden vervolging afdwongen via een artikel-12-procedure.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden