Wetenschapsbeleid werpt vruchten af: Chinese universiteiten in ranglijst

Naast Utrecht horen Groningen en Leiden bij beste honderd

Het Chinese wetenschapsbeleid werpt zijn vruchten af. Voor het eerst staan twee Chinese universiteiten in de Shanghai Ranking, een jaarlijkse academische wereldranglijst van beste universitaire instellingen.

Chinese studenten tijdens een afstudeerceremonie. Beeld epa

De Tsinghua-Universiteit in Peking staat op plaats 58, de Universiteit van Peking op 71. De opmars van de Chinese wetenschap bleek enkele maanden geleden ook al uit een speciale editie van het vaktijdschrift Nature over 'Science in China'. De cijfers uit dit nummer spreken boekdelen: China telt meer onderzoekers dan de Verenigde Staten en investeert meer in onderzoek en innovatie dan de Europese Unie.

Het was dus een kwestie van tijd voordat de investeringen in de Chinese wetenschap zichtbaar zouden worden in ranglijsten zoals de Shanghai Ranking. De ranking is geen geval van 'wij van wc-eend'; hoewel de lijst in Shanghai wordt opgesteld, gebeurt dit onafhankelijk van universiteiten en overheidsinstellingen. Bovendien ontbraken Chinese universiteiten tot nu toe in deze top-100.

'Deze notering verbaast me niet', zegt Fred de Boer (Wageningen Universiteit), die al enkele jaren samenwerkt met uiteenlopende Chinese universiteiten. 'China heeft flink geïnvesteerd in onderwijs en er wordt heel veel geld vrijgemaakt om succesvolle Chinese onderzoekers uit de Verenigde Staten en Europa terug naar China te halen.'

Ook Ludo Waltman, onderzoeker aan het Centre for Science and Technology Studies van Leiden Universiteit is niet verrast door de opmars van Chinese universiteiten. 'Er komen steeds meer wetenschappelijke publicaties uit China en de kwaliteit, gebaseerd op het aantal citaties door collega's, wordt ook hoger.'

Lees ook

Chinese onderwijsinstellingen registreren op grote schaal privacygevoelige data over hun leerlingen. Wat je twittert, hoe lang je slaapt, welke boeken je leest, wat je eet en hoe lang je onder de douche staat: alles gaat in China de computer in. Alles om een beter en gelukkiger mens van je te maken. (+)

Mentaliteitswijziging

Is er dan een mentaliteitswijziging in China, een land dat toch niet bekend staat om zijn academische vrijheid?

'Chinese studenten zijn kritischer dan we denken', zegt Fred de Boer die diverse Chinese promotiestudenten heeft begeleid.

Bovendien is het Chinese onderwijssysteem zeer competitief. Aan sommige universiteiten moeten masterstudenten eerst hun werk publiceren in een hoog aangeschreven wetenschappelijk tijdschrift met peer-review waarbij vakgenoten aan andere universiteiten van tevoren de publicaties keuren. Nederlanders gaan doorgaans pas in dergelijke bladen publiceren als ze gaan promoveren, dus na het behalen van hun masterdiploma.

Bij de Shanghai Ranking moeten wel kanttekeningen worden gemaakt. Ze probeert uiteenlopende universitaire activiteiten, zoals onderwijs en onderzoek, in één getal te vatten. Dat levert een wat rare waardering op, zegt Ludo Waltman.Bovendien heeft de omvang van de universiteit een sterke invloed op de uiteindelijke score: grotere instellingen scoren beter.

Toch is de positie van de twee Chinese universiteiten in de ranking een teken. Ludo Waltman: 'De opkomst van China in de wetenschap is overduidelijk. Ik verwacht dat het op termijn de Verenigde Staten voorbij zal steken als grootste producent van wetenschappelijke publicaties.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.