NieuwsWetenschappers

Wetenschappers doen collectief aangifte tegen werkdruk: ‘Dit systeem is overleden’

De universitaire actiegroep WOinActie vraagt met een collectieve aangifte bij de arbeidsinspectie aandacht voor de hoge werkdruk op universiteiten. Meer dan tweehonderd universitair medewerkers en wetenschappers hebben zich gemeld bij de actiegroep met klachten over werkdruk en overbelasting.

Universitair medewerkers en actiegroep WOinActie voeren actie in het centrum van Den Haag tegen de voorgenomen bezuinigingen in het universitair onderwijs.Beeld ANP

Het universitaire personeel kan de werkzaamheden niet binnen de daarvoor bestemde uren afronden en daarom gaan veel onderzoekers in het weekend of in de avonduren verder. ‘Ik werk vaak van 9 tot 5 op de universiteit zelf, daarna pak ik mijn werkzaamheden rond een uur of acht ’s avonds thuis weer op’, zegt hoogleraar Koreastudies Remco Breuker (Universiteit Leiden). ‘Dan werk ik door tot een uur of 12 en word ik wakker op mijn toetsenbord.’

Breuker is een van de drijvende krachten achter WOinActie een actiegroep die, naar analogie van de docentenactivisten van PO en VOinActie, sinds twee jaar strijdt voor ‘adequate financiering van het wetenschappelijk onderwijs’. ‘We willen niet meer salaris, we willen slechts betaald krijgen voor het werk dat we doen’, zegt Breuker.

‘Ik loop met alles achter en dat trek ik me persoonlijk aan, dus maak ik het thuis maar af. Onderzoeken doen we allemaal thuis. Zonder beurs is een onderzoek een soort hobby geworden.’ Volgens de hoogleraar wordt er misbruik gemaakt ‘van onze bereidheid om extra werk te doen’. 

Snelkookpanspanning

‘Iedereen staat onder een soort snelkookpanspanning. De collegedruk bij geesteswetenschappen, rechten en sociale wetenschappen is enorm’, zegt Breuker, die dit collegejaar drie collega’s verloor wegens overbelasting. ‘De kwaliteit van onderwijs daalt hierdoor. Studenten krijgen niet de persoonlijke begeleiding die ze nodig hebben.’

Uit onderzoek van het Rathenau Instituut blijkt dat het wetenschappelijk onderwijs er de afgelopen jaren geld  bij heeft gekregen. In 2004 kregen de dertien universiteiten in Nederland samen 4,2 miljard euro, vorig jaar was dat ruim 7,2 miljard. Maar mede door het toegenomen aantal studenten, ervaren hoogleraren en docenten niet dat het extra geld hun werkdruk verlicht. Veel universiteiten zeggen nu tegen de personele grenzen aan te lopen.

De Vereniging van Universiteiten zegt in een reactie de probleemanalyse over de hoge werkdruk te delen. ‘Ook wij zijn voor meer financiële ruimte voor hoger en wetenschappelijk onderwijs, maar wij vragen daar op een andere manier aandacht voor. Bijvoorbeeld door regelmatig in gesprek te gaan met het ministerie’, aldus een woordvoerder. 

Hoogleraar Breuker wil echter dat er meer verandert dan alleen een financiële injectie. ‘Ons systeem is uitsluitend op groei gericht, maar dit systeem is jarenlang ziek geweest en nu overleden’, zegt hij. ‘We moeten naar een echte democratische universiteit, waarbij we de macht herverdelen en terugbrengen naar de werkvloer. We werken nu met een neoliberaal systeem, waarbij alleen het aantal studenten bepaalt hoeveel geld je krijgt. Dat is niet houdbaar.’

Voor WOinActie is de belangrijkste oorzaak van de hoge werkdruk de overheidsbekostiging per student. Die is in ogen van de actievoerders te laag en niet structureel. Minister Ingrid van Engelshoven (D66) van Onderwijs erkent dat de universiteiten en hogescholen een miljard euro extra nodig hebben, maar heeft nog geen concrete plannen om dat bedrag beschikbaar te stellen.

De actiegroep wil dat het niet alleen bij woorden van de minister blijft. ‘De acties vormen een escalerende ladder. Elke staking is weer een stukje steviger. Als er geen extra geld bijkomt, zullen we voor het einde van het collegejaar echt een keer staken en zullen we geen college geven’, zegt Breuker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden