NieuwsPrincipeakkoord Nederlandse universiteiten en Elsevier

Wetenschappelijke literatuur vrijer toegankelijk door akkoord Elsevier en universiteiten

Nederlandse universiteiten hebben een principeakkoord gesloten met wetenschappelijke uitgeverij Elsevier over de toegang tot wetenschappelijke publicaties. De afspraken betekenen een nieuw stapje in de richting van ‘open access’: vrije toegang tot wetenschappelijk onderzoek.

Hoogleraren bij de opening van het academisch jaar aan de Universiteit van Wageningen. Beeld ANP

In het principeakkoord dat Elsevier heeft gesloten met universiteitenvereniging VSNU, universitaire ziekenhuizenfederatie NFU en wetenschapsfinancier NWO staat onder meer dat wetenschappers hun artikelen vanaf 1 januari onbeperkt ‘open access’ – vrij toegankelijk – mogen publiceren in de wetenschappelijk bladen van Elsevier.

Betaalmuur

Vanuit de politiek klinkt al jaren de roep om wetenschappelijke literatuur gratis toegankelijk te maken. Wie nu een wetenschappelijk artikel wil opzoeken, stuit nog vaak op een betaalmuur. Nederlandse universiteiten betalen jaarlijks vele miljoenen aan abonnementsgeld aan uitgevers als Elsevier om toegang te krijgen tot vakbladen.

Vorig jaar werd een belangrijke stap gezet om deze praktijk uit te bannen. Onderzoeksfinanciers uit elf Europese landen, waaronder Nederland, maakten toen bekend dat wetenschappers vanaf 2020 onderzoek dat met belastinggeld is betaald niet meer mogen publiceren in wetenschappelijk tijdschriften die abonnementsgeld rekenen.

Volgens dit ‘Plan S’ moeten wetenschappers aan Nederlandse universiteiten open access publiceren. Dat wil zeggen: onderzoek betaald uit Nederlands geld mag niet achter een betaalmuur belanden. De afspraak tussen de Nederlandse universiteiten en Elsevier voldoet aan deze eis, schrijven de ondertekenaars.

Data-analyse

Het principeakkoord geldt in ieder geval tot begin mei 2020 en garandeert ook de toegang tot de meer dan 2.500 wetenschappelijke tijdschriften van Elsevier. Op hun beurt zeggen de universiteiten toe met Elsevier te zullen samenwerken in het verder ontwikkelen van systemen voor data-analyse, een tak van sport waar Elsevier zich steeds meer in specialiseert. Over dat laatste bestaat  huiver onder wetenschappers; zij vrezen dat universiteiten afhankelijk worden van de diensten van Elsevier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden