Wet hindert komst van kunstenaars

Culturele verenigingen hebben grote moeite om kunstenaars buiten de Europese Unie voor langere tijd naar Nederland te halen. De Nederlandse vreemdelingenwet frustreert volgens hen de culturele mobiliteit waar staatssecretaris van Cultuur Medy van der Laan en haar collega Atzo Nicolaï van Europese zaken zo naar streven....

Van onze verslaggever Pablo Cabenda

Volgens belangenorganisaties moet het visabeleid worden versoepeld. De Federatie van Kunstenaarverenigingen, de Stichting Internationale Culturele Activiteiten (SICA) en Trans Artist hebben een projectgroep opgericht.

De vreemdelingenwet waar de cultuurinstanties mee worstelen dateert van 2001, maar pas bij een bijeenkomst van kunstenaarsverenigingen eerder dit jaar bleek volgens Caroline Bakker, coördinator van de SICA, dat er veel klachten bestaan.

Vooral de komst van uitvoerende artiesten die in loondienst in Nederland komen werken stuit op problemen. De wet schrijft voor dat de werkgever, voor wie de kunstenaar voor een periode langer dan vier weken komt werken, eerst binnen de EU moet zoeken naar een net zo geschikte kandidaat.

Als dat niet lukt, moet een kandidaat worden opgespoord die net zo geschikt kan worden gemaakt. De werkgever dient aan het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) bewijzen te overleggen waaruit blijkt dat hij actief heeft geworven. Dat eerst een kunstenaar moet worden aangenomen die nog scholing nodig heeft, is vooral een steen des aanstoots. Soms moeten dansgezelschappen of orkesten genoegen nemen met een Europese kandidaat die in hun ogen niet goed genoeg is.

Het CWI erkent dat de zoektocht niet altijd even eenvoudig is, maar ziet vooralsnog geen reden de bestaande regeling aan te passen. Volgens woordvoerder Martin van den Oetelaar komen er wel eens reacties binnen dat orkesten hun toevlucht tot hun buitenland moeten zoeken, omdat de conservatoria hier niet genoeg kwaliteit zouden leveren. 'Dat begrijpen we wel. Maar wij zeggen: zorg dan dat er wat wordt gedaan aan het opleidingsniveau hier.'

Betty Kaan, de zakelijk leidster van het dansgezelschap van Truus Bronkhorst, ondervond de restrictieve maatregel aan den lijve. Bij de auditie voor een nieuwe productie viel de keuze op een Amerikaanse danser. Kaan: 'We hebben vervolgens aan het CWI een pakket gefaxt van zo'n twintig vellen papier waarin we aantoonden dat we voldoende inspanning hadden geleverd om binnen de EU een geschikte danser te vinden. We adverteerden in dagbladen, we hebben posters en pamfletten opgehangen bij dansscholen en repetitieruimtes, en plaatsen oproepen voor de auditie in de Nederlands dansbladen.'

Het CWI nam er geen genoegen mee en schreef een tweede auditie voor. 'Het argument was dat er niemand bij de auditie was die bij hen in de kaartenbak zat.'

Op de tweede auditie verscheen één danser uit de kaartenbak. Kaan: 'Maar we vonden de Amerikaan nog steeds de beste.' Na nieuwe correspondentie ging het CWI alsnog overstag. Begin deze maand kreeg het gezelschap het groene licht, vier maanden na de eerste auditie.

Daarmee zijn de problemen nog niet voorbij. De tewerkstellingsvergunning kan namelijk niet worden verlengd. Na het verlopen van een jaarcontract moet een nieuwe sollicitatieprocedure volgen. 'Dat betekent dat we eigenlijk helemaal niet met onze danser kunnen werken', aldus Kaan. 'Voor volgend jaar december hebben we een tournee gepland door Brazilië en dan is zijn contract alweer verlopen.'

De projectgroep Kunstenaars en Visa gaat de knelpunten inventariseren en onderzoeken of er uitzonderingsregelingen bij de uitgifte van visa- en werkvergunningen kunnen worden getroffen. Voor studenten en professionele voetballers bestaat die mogelijkheid al.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden