'Wet-Harrewijn' tegen graaiende top

GroenLinks wil dat alle instellingen waar vijftig of meer mensen werken, de beloning van de directie openbaar maken. Een initiatiefwet hiervoor, van wijlen Ab Harrewijn, wordt door Kees Vendrik verdedigd....

Het vorig jaar overleden GroenLinks-Kamerlid Ab Harrewijn wilde dat niet alleen beursgenoteerde, maar álle Nederlandse bedrijven voortaan openheid moeten geven over de inkomens van het management. De initiatiefwet wordt deze week behandeld in de Tweede Kamer en heeft de wind mee door de ophef over de salarisstijgingen bij ING. Kees Vendrik verdedigt de 'Wet van Harrewijn'.

- Wat voegt de wet toe aan de al bestaande openbaarheid ?

'Nu zijn het slechts 350 beursgenoteerde bedrijven die in hun jaarverslag de beloning van de directie moeten melden. Als het aan ons ligt moeten straks ook de niet-beursgenoteerde bedrijven openheid van zaken geven. De directies moeten volgens onze wet de beloning voor het mangement voorleggen aan de ondernemingsraad. Die zwengelt vervolgens het debat over de lonen aan binnnen de onderneming.

- Voor hoeveel ondernemingen of instellingen moet volgens u een rapportageplicht ontstaan?

'De wet geldt voor alle ondernemingen met vijftig of meer werknemers. In totaal zijn dat er ongeveer 28 duizend. Hieronder vallen ook de bedrijven in de publieke sector: de zorg, het onderwijs en de sociale zekerheid.'

- Zijn de topsalararissen van bijvoorbeeld ziekenhuisdirecteuren daarmee openbaar?

'Dat hangt van de OR af. Als de directeur van een ziekenhuis de beloningsverschillen tussen hem en de verpleging kan uitleggen, is er natuurlijk niets aan de hand. Kan de directeur de verschillen niet uitleggen, omdat bijvoorbeeld de werknemers lonen moeten matigen en de directiesalarissen flink stijgen, dan is er een probleem. De OR kan dan kiezen om de inkomens openbaar te maken. Dat hoeft echter niet. Het gaat om het informatierecht van de ondernemingsraad. Dat willen wij verdiepen. Sommige juristen zeggen dat deze wet niet nodig is, omdat de OR nu eigenlijk ook al recht heeft op deze informatie. In de praktijk zijn veel ondernemers het hier niet mee eens en daarom moet je het wettelijk goed regelen.'

- Bent u niet bang dat openbaarheid de salarissen juist opjaagt? De managers willen hetzelfde als hun concurrenten verdienen.

'Managers weten nu allang wat hun concurrenten verdienen. En als ze het niet weten, dan vragen ze het aan een bureau als Hay Consultancy. Die schrijven een rapportje met altijd hetzelfde advies: 'Het salaris van de directie moet omhoog'. De openbaarheid die we nu sinds een jaar hebben bij beursgenoteerde ondernemingen doet zijn werk. Er is niemand meer die vindt dat beloningsstijgingen als bij ING, KPN of Schiphol ''moeten kunnen''. Zelfs VVD-minister Hoogervorst gaat straks klagen bij KPN over de bonus voor topman Scheepbouwer. De directeuren zitten muistil. Ze weten dat ze met de loonstijgingen het klimaat voor loonmatiging verzieken. De logica achter de stijgingen ontgaat me overigens. Er zitten nauwelijks Nederlanders in de top van buitenlandse ondernemingen en toch is het 'buitenland' steevast de rechtvaardiging voor de stijgingen in Nederland.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden