Westertoren is misschien een beetje te blauwig

Hoeveel blauw kan de Westertoren verdragen? Over die vraag is een controverse ontstaan tussen het Amsterdamse bureau Monumentenzorg en restauratiearchitect Walter Kramer....

Van onze verslaggever Harmen Bockma

Maar tot verrassing van veel Amsterdammers was de kroon op de toren, die sinds een dikke eeuw goudgeel was, blauw geschilderd. Daar was het bureau Monumentenzorg mee akkoord gegaan. Maar het bureau was zelf ook verrast, toen bleek dat Kramer het niet bij de kroon alleen had gehouden.

Ook de vier vazen op de hoeken van de toren zijn felblauw geschilderd, net als de wapenschilden. Dat is Monumentenzorg en de commissie Welstand, die adviseert over wijzigingen aan monumenten, in het verkeerde keelgat geschoten.

De Westerkerk werd ontworpen door Hendrick de Keyser (1565-1621). De kerk – de grootste en meest monumentale van de renaissancekerken in Nederland – werd in 1631 in gebruik genomen; de later veel bezongen toren was klaar in 1638.

Volgens restaurateur Kramer is het geel verven van de kroon in 1906 een fout geweest, die tijdens de restauratie is hersteld. Hij baseert zich daarbij op historische bronnen en schilderijen. Ook de meer dan 2,5 meter hoge vazen zouden blauw zijn geweest, zoals is te zien op tal van schilderijen en prenten.

Maar de commissie Welstand is het daarmee oneens. ‘Schilderijen zijn volgens deskundigen vaak een onbetrouwbare bron’, zegt secretaris Willem Neuteboom van de commissie. ‘Schilders pasten kleuren nogal eens aan, om zo de architectuur wat spannender te maken.’

Wat Monumentenzorg en de commissie ook steekt, is dat Kramer niet van tevoren heeft overlegd over het schilderen van de vazen en de schilden.

Welstand vindt Kramers onderbouwing voor het schilderen van de vazen onvoldoende. Waar de architect blauwe vazen ziet op een schilderij van Jan Ekels, ziet de commissie een loodkleur. Nu de vazen zo opvallend zijn geschilderd, maken ze zich los van de architectuur, vindt Welstand.

Kramer bestrijdt dat hij eigengereid te werk is gegaan. ‘Ik heb hier uitgebreid onderzoek naar gedaan. Daarvan heb ik Monumentenzorg verslag gedaan. En ik heb steeds de inspecteur bouwtoezicht op de hoogte gehouden.’

Monumentenzorg gaat opnieuw onderzoek doen naar de kleurstellingen van de vazen. Op 10 mei, de dag dat de restauratie van de toren wordt gevierd, komt de commissie Welstand opnieuw bijeen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden