Westerse keuzen en ‘nameshopping’

Aankopen..

DEN HAAG/amsterdam Het melkkoetje hangt pontificaal aan de ingang van de tentoonstelling: een fotoprint van het stilleven van Masjkov dat het Gemeentemuseum Den Haag zoveel geld opbracht. Een kneuterig salonstukje, meer is het welbeschouwd niet. Directeur Wim van Krimpen zal zich nog regelmatig op de dijen kletsen van plezier om de verkoop van dit werk uit het depot, dat mijlenver boven de verwachte prijs aan een anonieme Rus werd verkocht. Het Gemeentemuseum Den Haag toont in I.p.v. Mashkov wat zij onder andere met die 3,3 miljoen extra deed.

Tegelijkertijd is eergisteren de expositie Onder de oppervlakte in het Stedelijk Museum Amsterdam opengegaan, waarin ook de aanwinsten van de afgelopen twee jaar worden getoond. Directeur Gijs van Tuijl geeft er zijn eerste visitekaartje als collectioneur voor dit museum mee af.

In Den Haag loopt Wim van Krimpen glimmend van trots rond, de namen opsommend waarmee hij onverwacht (‘want eigenlijk doe ik geen herstelaankopen’) de collectie kon aanvullen. Expressionistische Duitse schilderkunst van Markus Lüpertz en Jörg Immendorff haalde hij in huis, evenals Uzlany II van Frank Stella.

Van de jongere generatie kocht van Krimpen in Duitsland werk van Sebastian Gögel en vertegenwoordigers van de Neue Leipziger Schule (o.a. Neo Rauch en David Schnell). Uit Nederland werden Juul Kraijer, Robert Zandvliet en Haddassah Emmerich gekozen. Van de pijlsnel carrière makende schilder Tjebbe Beekman heeft van Krimpen goed en op tijd gekocht.

Er is vrijwel uitsluitend fotografie en schilder-/tekenkunst, waar het accent in de collectie op ligt. Video laat van Krimpen bewust liggen. Hij houdt er niet van. ‘Ik denk altijd: maak eerst maar eens een goed schilderijtje’, zegt hij. Hij kocht wel ‘een’ Nam June Paik, ‘maar het had ook best een ander werk van hem kunnen zijn’.

Van Krimpen koopt grillig. Prachtige keuzes gaan samen een neiging tot ‘nameshopping’. Waarom twee mindere werken uit de beroemde strandserie uit 1992 van Rineke Dijkstra kopen? Of het ‘laatste’ werk van Panamarenko, een beeld dat zijn superbe vliegmachines bij lange na niet haalt? Het schilderij Shoeholders van Rob Birza daarentegen behoort tot het beste werk van de kunstenaar. En de installatie van de piepjonge Joanna Gruzlewska (van Krimpen kocht haar afstudeerwerk) is een joviale gok.

In Amsterdam probeert Gijs van Tuijl voor het Stedelijk inhoudelijke lijnen uit te zetten – het materiaal is voor hem geen richtlijn. Op zijn keuze valt, zeker gezien zijn vrij bescheiden budget van krap een miljoen euro per jaar, weinig af te dingen. Van Tuijl zoekt naar eigen zeggen naar ‘tekenen des tijds’. Maatschappelijke spanningen; het kijken dat door de invloed van media is veranderd, het omgaan met geheugen en geschiedenis – dat is wat hij in de tentoonstellingstitel Onder de oppervlakte wil vangen.

Bijzonder blij is hij met de aanschaf van een serie tekeningen en het schilderij The Neighbour van Marlène Dumas. Een portret waarin iedereen meteen Mohammed B., de moordenaar van Theo van Gogh herkent.

Ook het Stedelijk kocht Duitse schilderkunst (o.a. Eberhard Havekost) van de vrij conceptuele Dresdener Schule. Van Aernout Mik is er het nog vrij onbekende Vacuum Room uit 2005, een typisch Mik-geheel van meerdere schermen waarop een grimmig treffen in een rechtszaal is te zien.

Naast delen uit een spektakel-installatie van Mike Kelley werd nog een grote filminstallatie verworven: 7 fragments for Georges Méliès (2003) van de Zuidafrikaan William Kentridge. Vreemd genoeg doet juist dit werk, vol dromerige filmtrucs en verwijzingen naar Bruce Naumann, beseffen hoe ontzettend ‘westers’ er in het Stedelijk, en ook in het Gemeentemuseum gekozen is. Hoe de rest van de wereld ook de kunstwereld is binnengestormd de afgelopen jaren; in de museumcollecties is daarvan nog weinig te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden