Profiel Jabhat Al-Shamiya

Westerse diplomaten en wapenhandelaren, Jabhat al-Samiyah windt ze om de vinger

De strijders van het Levant Front weten hoe ze in het buitenland het gevoel van de Syrische revolutie moeten verkopen. Hoe ze zichzelf moeten neerzetten als gematigd, seculier en prowesters, al zijn ze dat misschien niet altijd. Van westerse diplomaten tot de wapenhandelaren van de CIA, allemaal windt de groepering ze om de vinger. 

Leden van rebellengroep Jabhat al-Shamiya

Het Levant Front, in het Arabisch Jabhat al-Samiyah, is een gelegenheidscoalitie van vier rebellengroepen die eind 2014 wordt opgericht in omsingeld Aleppo. Buiten wacht het leger van de Syrische president Bashar al-Assad, en ook onder hun eigen strijders in de oppositiewijken loert gevaar: het plaatselijke Al Qaeda-filiaal wordt steeds sterker en dreigt alle revolutionairen op te slokken.

Het Levant Front moet vier grote rebellengroepen in belegerd Aleppo een veilige paraplu bieden. Deze milities vrezen Al Qaeda, maar dat maakt ze niet automatisch prowesters. Volgens het Amerikaanse Carnegie komen sommige deelnemers van het strengreligieuze Ahrar al-Sham. En de voorzitter van het kersverse Levant Front, Abdelaziz Salameh, heeft niets op met vredesbesprekingen in Genève. Maar in contacten met het buitenland is dat niet de kant die het Levant Front van zichzelf laat zien.

Seculier en democratisch

De zwarte jihadvlag? Komt niet uit de kast. Wel de vrolijke driekleur met de twee sterren van de Syrische revolutie, in het westen gezien als een teken van seculariteit en democratie. Democratie is sowieso een buzzword bij het Levant Front. Net als minderheden. En verkiezingen. De strijders zijn kind aan huis bij de Syrische Nationale Coalitie, een rebellenkabinet dat wordt ondersteund door de Verenigde Staten en veel Europese landen, waaronder Nederland.

‘Een sterk verhaal voor VS-goedgekeurde materiële steun,’ overziet het Amerikaanse Carnegie Center in 2015 de pr-strategie van het Levant Front. Aan de overkant van de grens, in Turkije, heeft de CIA een programma opgezet om ‘gematigde’ rebellen van wapens te voorzien. Het Levant Front, dat ondertussen van interne twisten alweer bijna uit elkaar valt, blijkt gematigd genoeg om mee te doen.

Schendingen oorlogsrecht

Het Levant Front vecht niet met handschoentjes aan. Terwijl hun grondgebied in Aleppo in 2016 steeds kleiner wordt, begaan de strijders grote schendingen van het oorlogsrecht: standrechtelijke executies, ontvoeringen, het afpersen van burgers bij checkpoints. Maar westerse diplomaten zien ook de andere kant. Het Levant Front is – uniek in oppositiegebied in Syrië – nauwelijks geïnfiltreerd door buitenlandse jihadisten. Bovendien vechten ze tegen IS en Al Qaeda. Dit is een militie waar je zaken mee kunt doen.

Als het rebellenkabinet van de Syrische Nationale Coalitie in 2017 probeert om de rebellengroepen in Noord-Syrië onder één paraplu te verenigen, is het Levant Front een van de belangrijkste militaire partners. Het ambitieuze plan wordt vrijwel zeker besproken met westerse diplomaten waar de Syrische Nationale Coalitie contact mee heeft. Zo schuift de Nederlandse Syriëgezant, Gerard Steeghs, af en toe aan voor een bespreking met de rebellenregering.

Zo ook op 29 mei 2017, als Steeghs met vertegenwoordigers uit het rebellenkabinet onder meer praat over het behoud van de ‘territoriale integriteit van Syrië’ en het herstel van ‘veiligheid en stabiliteit,’ zo staat achteraf in een persbericht van de Syrische Nationale Coalitie. Actualiteitenprogramma Nieuwsuur en dagblad Trouw stellen deze week na eigen onderzoek dat het Levant Front, een belangrijke militaire partner van de Syrische Nationale Coalitie, in 2017 pick-uptrucks en uniformen uit Nederland heeft ontvangen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken wil niet op de kwestie ingaan.

School onder vuur 

Op 10 oktober 2017 gebeurt iets bijzonders: het Levant Front draagt een grensovergang in de provincie Idlib over aan vertegenwoordigers van de Syrische Nationale Coalitie. Grensovergangen zijn een belangrijke bron van inkomsten in de Syrische oorlog. Nooit eerder droeg een rebellengroep een grensovergang vrijwillig over aan ongewapende politici. Nu de grensovergang niet langer in handen is van gewapende strijders, gebeurt waar Turkije en Europa op hopen: vluchtelingen keren terug naar hun familie in Syrië.

Maar het weggeven van de grensovergang valt verkeerd bij een andere strijdgroep die ook samenwerkt met het rebellenkabinet, de Sultan Murad Brigade, openlijk gesteund door Turkije en volgens Nieuwsuur en Trouw in het geheim eveneens door Nederland. Op 15 oktober 2017 vallen strijders van de Sultan Murad Brigade de stellingen van het Levant Front aan. In het gevecht tussen de twee door het buitenland gesteunde strijdersgroepen wordt volgens lokale media een school vol kinderen onder vuur genomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.