Westerse benauwdheid steekt schril af bij Xiaobo's moed

Taiwanese kranten met het overlijdensbericht van Xiaobo. Beeld afp

Zelfs na zijn dood boezemt de Chinese dissident Liu Xiaobo de communistische leiders van zijn land nog steeds angst in. Zijn weduwe, die sinds zijn veroordeling onder huisarrest leefde, was vrijdag onbereikbaar voor vrienden en familie, terwijl de autoriteiten weigerden Liu's stoffelijke overschot vrij te geven voor een begrafenisplechtigheid.

Het is moeilijk voor te stellen dat de leiders van een grootmacht als China, een regime dat erin is geslaagd honderden miljoenen mensen uit de armoede te verheffen, zo benauwd zijn voor een dissident die ze voorgoed het zwijgen hebben weten op te leggen. Maar waarschijnlijk vreesden ze hem juist omdat hij geen geweld predikte, maar volstrekt vreedzaam opkwam voor vrijheid, democratie, mensenrechten en een eerlijk rechtsstelsel.

Die universele verlangens legde Liu vast in 2008 in een manifest waarin hij pleitte voor politieke hervormingen. De autoriteiten vatten dat op als een oproep het staatsbestel omver te werpen en lieten hem tot 11 jaar gevangenisstraf veroordelen. Zelfs toen bleek dat hij aan leverkanker leed, ontzegden ze hem het recht tenminste in vrijheid te sterven. In plaats daarvan lieten zij de staatstelevisie beschamende beelden uitzenden waaruit moest blijken dat hij op zijn sterfbed met alle zorg was omgeven door de staat.

Na Liu's overlijden sloot Peking meteen iedere website af waarop bewonderaars van de eenzame dissident hun verdriet uitten. Tegelijkertijd reageerde Peking woedend op iedere kritiek vanuit het buitenland op de harteloze manier waarop het communistische bewind de doodzieke dissident had behandeld.

Maar wie goed heeft geluisterd, moet het zijn opgevallen hoe terughoudend de westerse landen juist zijn geweest met hun kritiek op de behandeling van Liu en andere Chinese dissidenten die wegens hun ideeën vastzitten.

Mensenrechten lijken sinds het aantreden van president Trump compleet te zijn verdwenen uit het buitenlandse beleid van de Verenigde Staten. Maar ook de Europese landen zijn huiverig dit gevoelige onderwerp aan te roeren, uit vrees de handelsrelaties met het machtige China te bederven.

Die benauwde houding steekt wel heel schril af tegen de moed van Liu om het louter met ideeën op te nemen tegen het Chinese bewind.

Lees meer over de dood van Liu Xiaobo

Het doodsbericht van het Juridisch Bureau van de stad Shenyang had donderdag een strak rood kader. De 61-jarige dissident Liu Xiaobo stierf zoals hij de afgelopen acht jaar had geleefd: in handen van de eenpartijstaat China. De dorre mededeling riep wel zijn veroordeling wegens aanzetten tot omverwerping van de staat in herinnering, maar liet vanzelfsprekend onvermeld dat de mensenrechtenactivist in 2010 de Nobelprijs voor de Vrede heeft ontvangen.

Drie minuten nadat was aangekondigd dat schrijver en mensenrechtenactivist Liu Xiaobo de Nobelprijs voor de Vrede had gewonnen ging de ene na de andere website op zwart, net zo lang tot op het Chinese internet die hele Nobelprijs niet meer bestond. Zoveel reactie had Liu niet eerder in zijn leven opgeroepen. Liu overleed donderdag op 61-jarige leeftijd aan leverkanker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.