'Westen zal boeten voor steun terrorisme'

Bashar al-Assad begon zijn derde presidentstermijn woensdag vol dreigementen aan de oppositie, waarschuwingen aan het Westen, en vertrouwen in zijn eigen toekomst. Onder luid applaus van ruim duizend genodigden zwoer hij zijn ambtseed op de Koran, en nam landen die de rebellie tegen zijn bewind steunen op de korrel.

BEIROET - 'Binnenkort zullen we zien dat Arabische, regionale en westerse landen een hoge prijs betalen voor hun steun aan terrorisme', zei Assad. Hij zwoer alle terrein van Syrië te heroveren op de 'terroristen', de term die Syrië gebruikt voor alle oppositieleden. Assad won zijn derde presidentstermijn van zeven jaar afgelopen juni, met 88,7 procent van de stemmen, middels verkiezingen die het Westen afdeed als 'een schijnvertoning'.

Assad's vertrouwen is grotendeels het resultaat van vooruitgang op het slagveld. Met de hulp van Iraanse adviseurs, Iraakse milities en duizenden strijders van de machtige Hezbollahbeweging uit Libanon heroverde het regime afgelopen jaar grote delen van centraal Syrië.

De opkomst van de extremistische islam onder rebellen speelt het regime verder in de kaart. Westerse landen zijn daardoor huiverig om opstandelingen te steunen. Meer gematigde oppositiestrijders vechten tegen extremisten, waardoor de rebellie ernstig wordt verzwakt. Met de opkomst van het uiterst extremistische ISIS, dat in juni delen van Irak veroverde, groeit in het Westen de vrees voor westerse jihadstrijders die terugkeren naar Europa en de Verenigde Staten.

De Syrische onderminister van Buitenlandse Zaken riep deze week het Westen op om de 'nieuwe realiteit' onder ogen te zien. 'De enige manier om de situatie op te lossen, is met Assad samenwerken', aldus Faisal al-Meqdad tegen de Britse krant The Guardian.

Critici zeggen dat Damascus de groei van ISIS - dat zich nu de Islamitische Staat noemt - stilzwijgend heeft bijgestaan, of op zijn minst zonder ingrijpen heeft laten gebeuren. Daarmee kan Assad zich immers opwerpen als seculiere bondgenoot in de strijd tegen de grootste angst van het Westen: islamitisch extremisme.

De voormalige Amerikaanse ambassadeur in Syrië, Robert Ford, wees in een opiniestuk in the New York Times op 'de geschiedenis van impliciete samenwerking' tussen het regime en Al Qaida. Tijdens de Amerikaanse bezetting van Irak trokken strijders van de terreurgroep vanuit Syrië naar Irak om Amerikaanse troepen aan te vallen. In Raqqa, volledig in handen van ISIS, werden stellingen van de groep lange tijd met rust gelaten terwijl in Aleppo constant bommen op burgerdoelen vallen.

Meqdad wees dit soort 'geruchten' van de hand. Volgens hem stellen westerse landen hun mening over Damascus zelfs bij. 'Veel landen benaderen ons openlijk voor samenwerking op het gebied van veiligheid', aldus Meqdad. 'Wij hebben ze allemaal gezegd dat samenwerking op het gebied van veiligheid niet kan worden gescheiden van politieke samenwerking.'

Dat weigeren westerse landen vooralsnog. De Amerikaanse president Barack Obama beloofde eind vorige maand zelfs 500 miljoen dollar om de 'gematigde' oppositie te versterken. Het is de nieuwste - zij het de meest robuuste - belofte in een lange serie dergelijke toezeggingen. Het probleem is dat weinig rebellen voldoen aan de Amerikaanse definitie van 'gematigd'.

Een van de sterkste rebellengroepen is het Islamitisch Front, dat een conservatieve religieuze ideologie aanhangt en in het verleden heeft samengewerkt met Jabhat al-Nusra, de officiële Al Qaidatak in Syrië. De Syrische Nationale Coalitie en het Vrije Syrische Leger, favorieten van het Westen, zijn zwak, ernstig verdeeld, en hebben nauwelijks invloed op de grond. Er zijn ook zorgen dat geavanceerde wapens via hen in handen van extremisten kunnen vallen.

In zijn speech omschreef Assad het conflict wederom als een samenzwering van buitenlandse staten om Syrië op te breken, niet als een burgeroorlog. De realiteit is dat het regime met geweld reageerde op vreedzame protesten. De daaropvolgende burgeroorlog, die steeds meer ontaardt in een grensoverschrijdende strijd tussen religieuze groepen, heeft ruim 170 duizend mensen het leven gekost.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden