Commentaar

'Westen moet zich blijven inspannen om welvaartskloof te dichten'

Het Westen moet zich blijven inspannen om de enorme welvaartskloof met de Derde Wereld te dichten, schrijft Peter Giesen in zijn commentaar.

Minister Lilianne Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking begroet een boer bij een rijstveld.Beeld anp

Ontwikkelingshulp zal verdwijnen, zei minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking tijdens een bezoek aan Ethiopië. Die uitspraak klinkt provocerender dan zij in feite is. In de afgelopen decennia is hulp al veel minder belangrijk geworden. In de jaren zeventig bestond 70 procent van de geldstroom van Noord naar Zuid uit hulp, nu is dat nog meer 13 procent.

Investeringen, commerciële kredieten en het geld dat migranten naar huis overmaken hebben de traditionele hulp allang overvleugeld.
Bovendien zijn de ervaringen met hulp niet onverdeeld positief. Over de effectiviteit van hulp woedt een eindeloos debat, maar het is veel te simpel om te zeggen dat 'de' hulp goed of slecht werkt, zoals de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in een genuanceerd rapport constateerde. Er zijn talloze voorbeelden van mislukkingen, maar ook van successen.

Bono
Wel is onderhand duidelijk dat het bestrijden van armoede en honger niet simpelweg een kwestie is van de geldkraan opendraaien, zoals rocksterren als Bono graag suggereren. De werkelijkheid is veel ingewikkelder: hulp kan ook afhankelijk maken of in de zakken van wrede dictators terecht komen.

'Handel' heeft een nare commerciële bijsmaak, terwijl 'hulp' juist heel nobel klinkt. Maar in de praktijk valt handel verre te preferen, omdat zaken doen bijdraagt aan de gewenste economische zelfstandigheid van derdewereldlanden.

Kanttekeningen
Hierbij passen wel een paar kanttekeningen. Ethiopië is de laatste jaren enorm gegroeid, maar er zijn ook talloze plaatsen in de wereld waar de behoefte aan traditionele vormen van hulp onverminderd groot is.

Daarnaast worden bedenkingen over hulp vaak gebruikt om een miezerige houding ten opzichte van de Derde Wereld te rechtvaardigen. Het verschil in welvaart tussen het Westen en de Derde Wereld is nog altijd enorm en het Westen moet zich blijven inspannen om die kloof te dichten, met oude en nieuwe middelen. Daarbij hoeft het stimuleren van de handel en het wegnemen van handelsbelemmeringen niet per se goedkoper te zijn dan de oude vormen van hulp.

Peter Giesen is redacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden