Westen kan methode-Poetin niet langer gedogen

Het zijn twee werkelijkheden die na het referendum op de Krim met elkaar botsen. Er is de menigte in Simferopol die de beslissing tot aansluiting bij Rusland toejuicht. En er zijn de grimmig kijkende president Obama en de ministers van de Europese Unie die nieuwe strafmaatregelen bekendmaken. Wat de feestvierders zien als een hoogtepunt van democratie, is voor het Westen een illegale afscheiding, een gevaarlijk precedent voor de rest van Europa. Het zijn even spannende als verwarrende tijden.


Op het eerste gezicht hebben de Russen op de Krim de cijfers en historie aan hun kant. Zij vormen de meerderheid op het schiereiland. Bovendien maakten zij altijd deel uit van Rusland, totdat Sovjetleider Chroesj-tsjov de Krim in 1954 in een goedgeefse bui cadeau deed aan Oekraïne. Het was vestzak-broekzak, omdat Oekraïners en Russen toen beiden behoorden tot de Sovjet-Unie. Eind 1991 hield het Sovjetrijk op te bestaan en nu achten de Russen de tijd rijp om de 'historische fout' recht te zetten. Zij vinden daarvoor steun bij 'realisten' in het Westen.


Het probleem is dat er ook een ander perspectief mogelijk is. Obama en de Duitse kanselier Merkel zien de volksraadpleging op de Krim als een Potemkin-façade voor wat feitelijk een militaire machtsgreep is. De Russische president Poetin verzint een aanleiding, komt met het verhaal dat Russen massaal worden bedreigd door Oekraïners, valt binnen met troepen zonder insignes, intimideert niet-Russen, organiseert een referendum dat niet voorziet in de mogelijkheid bij Oekraïne te blijven, scoort een ouderwetse meerderheid van 96,7 procent voor toetreding tot Rusland en noemt dat democratie. 'Sinds Dostojevski heeft de wereld niet meer zulke geweldige Russische fictie gezien', spotte het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.


Dat is niet het enige dat zo reageert. In de Veiligheidsraad stond Rusland afgelopen zaterdag alleen. Het referendum op de Krim wordt door elke regering in de wereld als ongrondwettig gezien, behalve door Rusland, Syrië en Noord-Korea, smaalde iemand.


Niet ontkend wordt dat de Russen aanspraken kunnen doen gelden op de Krim, maar het is de methode-Poetin die de internationale gemeenschap afkeurt. Als hij iets wil veranderen aan de status van het schiereiland moeten hij en de Russen op de Krim daarover onderhandelen met de Oekraïense regering, zoals de Schotten doen met Londen. Nu ontmantelt Poetin eenzijdig en onder dreiging van een kanon een soevereine staat in het hart van Europa. Dat vindt ook China te gortig: het steunde Rusland niet in de V-raad.


Een militaire reactie is geen optie, maar Amerika, Europa en de G7 zijn het er wel over eens dat Moskou geïsoleerd, gestraft en gepijnigd moet worden. In 2008 zag men Georgië nog door de vingers, nu is het Oekraïne, straks zijn het de Baltische staten: allemaal hebben die wel een Rus rondlopen die bereid is hulp van het moederland te vragen. Stop feeding the beast as it eats you, lijkt daarom nu het devies. Dat is ook een vorm van realisme. Merkel gaat daarin voorop. Opvallend geharnast, want als dochter van het oude Oost-Duitsland weet zij hoe het voelt om door het Westen 'vergeten' te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.