Wertheim gebruikt publiek met zichtbaar genoegen

Cabaret


Micha Wertheim


Net als je je evenwicht hebt hervonden, krijg je weer een duw.

Amsterdam - Hoe ver kan een kunstenaar gaan met het op de proef stellen van zijn publiek? Waar ligt de grens tussen puur treiteren en de toeschouwers op een schurende manier een waardevolle les leren?


Het theater als psychologisch experiment. De anarchistische Amerikaanse komiek Andy Kaufman (door Jim Carrey vereeuwigd in de film Man on the Moon) was gewoon het zijn publiek zo lastig mogelijk te maken. Onbewogen The Great Gatsby voorlezen als grappen worden verwacht, of live op tv net zo lang doorpraten over de kwalijke kanten van drugs dat de band The Pretenders niet meer aan spelen toe komt. Ontregelen, ontregelen en nog eens ontregelen.


Misschien is hij (nog) niet zo extreem als zijn Amerikaanse collega, maar Micha Wertheim heeft zeker trekjes van Andy Kaufman. En dat betekent dat elke voorstelling spannend en verrassend is. Dat hebben ze inmiddels ook in New York gemerkt, waar hij kort geleden een succesvolle serie (met Amsterdam Abortion Survivor) heeft gespeeld.


Zijn psycholoog heeft hem verzekerd dat de artiest niet verantwoordelijk is voor het geluk van zijn publiek. Wertheim heeft veel aan die opmerking gehad. Hij wil er achter komen hoe de mens in elkaar steekt, en als hij daarvoor het publiek als proefkonijn gebruikt, dan doet hij dat met zichtbaar genoegen.


Micha Wertheim voor de Zoveelste Keer lijkt opgebouwd als een lange stand-upact, waarin hij de nutteloosheid van maatschappelijke actie onderstreept ('Je moet er niet aan denken wat er met Duitsland zou zijn gebeurd als Brecht niet die stukken zou hebben geschreven') en wat voorbeelden geeft van het gemak van geld. En passent wijst hij Toon Hermans als zijn voorganger aan. Sterke, soms wat ver doorgevoerde grappen, waarmee je een heel aardig, maar geen wereldschokkend programma maakt.


En dan, langzaam maar zeker, zuigt hij het publiek mee in een draaikolk van springerige argumenten, speldenprikken, schijnbare déjà vue's en taalkundige fata morgana's. Net op het moment dat je denkt dat je weer in evenwicht bent, krijg je weer een duwtje. En zo wordt het een zowel hilarisch als prikkelend programma. Het maakt niet uit of je op je hoede bent, Wertheim heeft je weer bij de kladden gegrepen.


Micha Wertheim voor de Zoveelste Keer, regie: Dick van den Toorn, De Kleine Komedie Amsterdam 17/12. Tournee. michawertheim.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden