Werk

Maxim Hartman stopt met televisie maken. Zei hij vrijdag in DWDD. De reden: zijn Omroep Maxim trok donderdag maar 85 duizend kijkers. Waarmee hij zich bijna in het stadium bevindt waarin hij, zoals hij zelf zei, beter dvd's kan gaan uitdelen.


Zonde (als het geen hogere ironie was); zijn absurdistische rubriek zou meer kijkers trekken wanneer Hartman zou worden verschoven van de late donderdagavond naar de jeugdtelevisie op zondagmorgen, zijn oude stek. Volgens 'fan' Matthijs van Nieuwkerk bevatte het soms hilarische programma 'geen enkele mededeling, nauwelijks inhoud, behalve flauwekul'. Verrassend, ik beschouwde onderdelen als 3D-Mikado, Voorkennis-tv (waarin Hartman alle antwoorden op vragen al zei te weten) en een rubriek met mensen die niet op tv willen steeds als satirisch commentaar op televisiewetten, maar misschien zag ik er te veel in. Hoe dan ook: Hartman gaat naar eigen zeggen de kunstwereld in en zich toeleggen op een 'mediageile' expositie van 'kinderporno': tekeningen door kinderen die aan seks denken.


'De mens is zijn projecten', zei filosoof Heidegger. Het kwam zondag aan de orde in Ik werk, dus ik ben, de eerste van een nieuwe filosofiereeks op Human, waarin presentator en hoofdpersoon Stine Jensen weer op zoek gaat naar 'de wortels van onze identiteit'.


De korte commentaren van denkers als Alain de Botton en arbeidssocioloog Richard Sennett werden net als in de eerdere reeks deels versneden met wat persoonlijke ontboezemingen. Zoals van de 65 uur per week werkende NRC Next-baas Rob Wijnberg ('Je bent altijd semi aan het werk, als je bij een krant werkt') die 'heel snel ongemakkelijk' wordt na een weekje vakantie. Zijn doel: 'Een hoofdstuk in een boek worden.' Precies wat de Duitse hoogleraar filosofie Axel Honneth later zei: de werkende mens wil 'gezien' worden. Als kind door zijn ouders, als volwassene door de wereld.


Wijnberg is duidelijk ook een vertegenwoordiger van de middenklasse, die - zo legde de Britse filosoof Alain de Botton uit - de opvatting koestert dat werk leidt tot verlichting. Dit in tegenstelling tot de arbeidersklasse, die het idee huldigt dat werken vreselijk is en dat je alleen in het weekend mens bent.


De flexplekken die als hippe cafés in de stad verrijzen, ziet De Botton met enige scepsis aan. Hij ziet er vooral 'semi-werklozen': 'Tegenwoordig ben je niet meer werkloos, maar consultant. Het zit hier vol met consultants die af en toe werk hebben.'


De tol van het thuis- en flexwerken: de mens is geen onderdeel meer van het informele circuit. Hij mist de essentiële waarde van de koffieautomaat.


Omdat in de titel het woordje 'ik' ruim vertegenwoordigd is, weten we nu ook dat Stine Jensens bestaan (de aflevering Ik lieg, dus ik ben volgt nog) is 'doordrenkt van werk'. Tot laat in de avond leest ze op haar telefoon nog mails. Niet louter tot haar genoegen: 'We worden gemanipuleerd en raken vervreemd van onszelf.' Stresssymptomen sluipen ongemerkt in ons leven.


De oplossing bracht Joke Hermsen: rust. En de iPhone uit. Te veel werken maakt egocentrisch. Zij pleit voor hooguit vijf uur werk per dag en daarna rust om 'alle indrukken te verwerken'. Ze vertelde het bij een picknick in de vrije natuur. 'Inzicht komt altijd vanuit uitzicht'.


Zinnige en tegelijk onderhoudende televisie. Potdomme wel om half twaalf zondagavond. Denken ze bij Nederland 2 dat er niemand meer hoeft te werken? Nou ja. Vandaag even terugkijken op Uitzending Gemist. In de baas z'n tijd - het mag van Joke Hermsen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden