Werkvergunning voor vluchtelingen is nodeloze drempel

De tewerkstellingsvergunning, verplicht voor vreemdelingen met een tijdelijke verblijfsvergunning, belemmert vluchtelingen in het vinden van werk. Het ministerie studeert alweer op iets anders....

Door Berber Paarlberg

IEDERE WERKGEVER die een vluchteling met een tijdelijke verblijfsvergunning aan het werk wil zetten, moet sinds april vorig jaar eerst bij het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) een tewerkstellingsvergunning aanvragen. Als het goed is, is die vijf weken later binnen en kan de vluchteling aan de slag.

Met de werkvergunning wil de overheid illegale arbeid voorkomen en heeft zij de garantie dat vreemdelingen marktconform worden beloond. Mooie argumenten, maar het nut ervan is twijfelachtig. Dat vonden onder meer de Raad van State en de fracties van de PvdA, VVD, CDA, D66 en GroenLinks in de Tweede Kamer al voordat de nieuwe Vreemdelingenwet, waar de vergunning een gevolg van is, van kracht werd. De praktijk wijst nu ook uit dat de werkvergunning een flinke drempel opwerpt voor werkgevers en vluchtelingen.

'Werkgevers zijn niet geïnteresseerd in vluchtelingen waar ze vijf weken op moeten wachten', zegt Henk Nijhuis, beleidsmedewerker van VluchtelingenWerk Nederland en medewerker van Emplooi, een bemiddelingsbureau voor vluchtelingen. 'Ze zeggen: ik laat een functie liever onvervuld dan dat ik zo'n bureaucratische procedure moet starten.' Uit een inventarisatie van VluchtelingenWerk blijkt dat uitzendbureaus - een belangrijk bemiddelingskanaal voor vluchtelingen - massaal weigeren hen in te schrijven. 'Door die vergunningsaanvraag kunnen ze vluchtelingen niet snel bemiddelen', weet Nijhuis.

Tempo-Team Accent, gespecialiseerd in het bemiddelen van allochtonen en met name vluchtelingen, is een van de weinige uitzendbureaus die wél de moeite neemt werkvergunningen aan te vragen. Maar handig is anders. Een vergunning kan door maar één werkgever tegelijk worden aangevraagd. Dat betekent dat vluchtelingen zich niet bij verschillende uitzend- en bemiddelingsbureaus kunnen inschrijven. Als al eerder door een ander uitzendbureau of werkgever een werkvergunning is aangevraagd, moet deze eerst het originele exemplaar terugsturen naar het CWI voordat deze de nieuwe aanvraag in behandeling neemt. Lies Paardekooper van Tempo-Team Accent: 'Daarmee ben je zó anderhalve maand kwijt, waarin iemand niet kan werken.'

Een ander ongemak is dat het CWI van de werkgever (het uitzendbureau) vooraf gegevens over de baan wil hebben, zoals functie, salaris en plaats. Alleen is bij uitzendwerk meestal nog niet duidelijk waar iemand over vijf weken werkt. Paardekooper: 'De praktijk is dat we een functie en een inlener invullen op basis van vacatures die op dat moment open staan. Vaak zijn die na vijf weken al vervuld, maar met de werkvergunning kunnen we iemand wel in een soortgelijke functie plaatsen. Het CWI doet daar niet moeilijk over, die wil ten slotte ook dat ze aan het werk gaan.'

Het uitzendbureau pleit, net als VluchtelingenWerk, voor afschaffing van de tewerkstellingsvergunning. De voordelen wegen niet op tegen de nadelen.

Nijhuis: 'Zonder de tewerkstellingsvergunning zijn vluchtelingen voldoende beschermd tegen onderbetaling, daar hebben we de arbeidsinspectie voor.' Van het andere voordeel, de opsporingsfunctie, is hij niet onder de indruk. 'Je creëert vooral een bureaucratisch circus wat contraproductief werkt op de arbeidsmarkt.'

Het ministerie van Sociale Zaken onderkent dat de tewerkstellingsvergunning een 'nodeloze administratieve drempel' opwerpt. 'Er is een discussie gaande over afschaffing ervan', zegt een woordvoerder. Het ministerie zoekt uit of het Uitvoeringsorgaan Werknemersverzekeringen (UWV) de opsporingsfunctie kan overnemen. Daarnaast is een werkgroep van Justitie, Buitenlandse Zaken en Sociale Zaken aan het kijken of de verblijfsvergunning en de tewerkstellingsvergunning onder één loket kunnen worden gebracht. De werkvergunning zou dan automatisch volgen uit een verblijfsvergunning en niet meer door afzonderlijke werkgevers te hoeven worden aangevraagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden