nieuws Rusland-onderzoek

Werkte Trump wel of niet met Russen samen? Mueller geeft mogelijk volgende week al antwoord

De kans is groot dat speciaal aanklager Robert Mueller zijn langverwachte rapport over het Rusland-onderzoek volgende week of zelfs de komende dagen indient. Na bijna twee jaar wachten, zo melden bronnen tegen de Washington Post en CNN, komt het oordeel of de Trump-campagne heeft samengespannen met Moskou.

President Trump woensdag in het Witte Huis tijdens een onderhoud met de Oostenrijkse kanselier. Beeld AP

Het einde van het onderzoek zal ongeacht de uitkomst tot veel rep en roer leiden in Washington. Als Mueller bewezen acht dat Trump met de Russen heeft samengewerkt om de presidentsverkiezingen van 2016 te winnen, hangt diens presidentschap aan een zijden draadje. 

Maar als de speciaal aanklager tot de conclusie komt dat de president geen enkele blaam treft, zullen Trump en zijn aanhangers vol in de aanval gaan. Trump zal dan luidkeels roepen dat het begin van zijn presidentschap werd gedomineerd door een ‘heksenjacht’, iets wat hij bijna dagelijks verkondigt.

De berichten over het einde van Muellers onderzoek komen drie weken nadat waarnemend minister van Justitie Matt Whitaker al had gezegd dat ‘het bijna klaar’ was. De bewindsman liet toen weten dat hij volledig op de hoogte was gesteld door Mueller en zijn team. 

Afgelopen week zei ook Trumps advocaat Rudy Giuliani de indruk te hebben dat het onderzoek van de speciaal aanklager zijn einde nadert. ‘Voor zover ik kan zien, is het voorbij’, aldus Giuliani. ‘Zij hebben alles wat zij wilden hebben.’ Het ministerie van Justitie ontkende woensdag het nieuws over het naderend einde niet.

Trumps nieuwe minister van Justitie William Barr. Beeld AFP

Samenvatting of volledig rapport

Mueller moet in zijn rapport aangeven waarom hij bepaalde personen heeft aangeklaagd, wie hij precies heeft onderzocht en waarom hij vindt dat sommige verdachten niet in staat van beschuldiging moeten worden gesteld. 

De nieuwe minister van Justitie William Barr moet vervolgens, als hij volgende week inderdaad het rapport in handen krijgt, bepalen wanneer hij het Congres op de hoogte stelt en wat de parlementsleden onder ogen krijgen. 

Barr kan een samenvatting maken van het rapport, die uiteindelijk ook wereldkundig zal worden gemaakt. Hij kan ook het volledige rapport naar het Congres sturen. Dat laatste lijkt uitgesloten, omdat het onderzoek ook vertrouwelijke informatie bevat die de Amerikaanse inlichtingendiensten graag geheim wil houden. Barr, die het tot nu toe goed kan vinden met Trump, zei onlangs in de Senaat dat zijn voorkeur uitgaat naar een samenvatting.

De toekomst van president Trump is dezer dagen in handen van speciaal aanklager Robert Mueller. Sinds hij werd aangesteld, heeft de president de voormalige FBI-directeur bijna dagelijks bekritiseerd. Beeld AP

Is er een smoking gun?

Van de personen rond Trump die tot nu toe zijn aangeklaagd, is niemand in staat van beschuldiging gesteld wegens samenwerking met de Russen. Zeven personen, onder wie campagnemanager Paul Manafort, hebben wel schuld bekend aan strafbare feiten die tijdens het onderzoek aan het licht kwamen, zoals belastingfraude en het witwassen van geld. 

Muellers team lijkt tot nu toe niet een smoking gun te hebben die de samenspanningstheorie bewijst. Het kan zijn dat de aanklager zijn allerbelangrijkste, meest explosieve bevinding – gericht tegen Trump – voor het laatst heeft bewaard.  Ook als Mueller niet tot de conclusie komt dat de president samenwerkte met de Russen, kan Trump alsnog in problemen komen.

Bijvoorbeeld als Mueller bewezen acht dat Trump het Rusland-onderzoek probeerde te dwarsbomen, door onder andere FBI-directeur James Comey te ontslaan. De president moet dan vrezen voor ‘impeachment’. Een ‘Hillary Clinton-scenario’ is ook denkbaar. Net als Clinton, wier email-schandaal werd onderzocht, kan Trump vrijuit gaan als Mueller tot de conclusie komt dat hij boter op zijn hoofd heeft maar dat dit niet voldoende is om te worden aangeklaagd. 

Aanklacht na presidentschap

Maar zelfs dan is de president nog niet uit de problemen. Want in New York wordt nog altijd onderzocht of Trump de wet aan zijn laars lapte toen hij vlak voor de verkiezingen een porno-actrice ‘zwijggeld’ betaalde om te voorkomen dat zijn overspel naar buiten kwam. 

Voor zo’n strafbaar feit kunnen zittende presidenten, zo is de regel, niet worden vervolgd. Maar als Trump in 2020 niet wordt herkozen, staat een aanklager niets in de weg om de man die Amerika’s 45ste president was geweest alsnog te berechten.

Dit schreven we eerder over het onderzoek van Robert Mueller.


Werkte Trump nu wel of niet samen met de Russen om de verkiezingen te winnen? Onze correspondent zette vier hypothesen op een rij voor de uitkomst van het onderzoek van speciaal aanklager Mueller.

Profiel: Robert Mueller. Wie is deze voormalige FBI-directeur die als speciaal aanklager de banden tussen Donald Trump en de Russen onderzoekt?

In december volgde het ene na het andere nieuws in het Mueller-onderzoek rondom hoofdpersonen Michael Cohen, Michael Flynn, Roger Stone en Paul Manafort. Een teken dat de speciaal aanklager aan het afronden was. Wat weten we nu wel en niet?

In New York wordt in een aparte zaak onderzocht of de presidentskandidaat Trump ‘zwijggeld’ betaalde aan zijn affaire Stormy Daniels, om zo de uitkomst van de verkiezingen te beïnvloeden. Trump's voormalige fixer Michael Cohen verklaarde tegenover Mueller dat Trump hem aanstuurde de porno-actrice te betalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden