'Werkstukje' Kamerleiding wekt woede splinterpartijen

De Kamer wil korte metten maken met de splinterfracties. Bijvoorbeeld door eenpitters allerlei privileges te ontnemen. Afgeslitste Kamerleden regeareren boos op een notitie waarin de kamerleiding suggesties doet om rechten van de 'splinters' in te perken.

Selcuk Ozturk en Tunahan Kuzu tijdens het vragenuurtje in de Tweede kamer. Beeld anp
Selcuk Ozturk en Tunahan Kuzu tijdens het vragenuurtje in de Tweede kamer.Beeld anp

'Nu het VVD en PvdA raakt, zijn afsplitsingen plotseling een probleem', zegt Norbert Klein (ex-50Plus). 'Wat ze willen, komt neer op een uitholling van de volksvertegenwoordiging', vindt Louis Bontes (voorheen PVV). Tunahan Kuzu (oud-PvdA): 'Iedereen glunderde toen de PVV verkruimelde. Maar sinds wij de fractie zijn uitgezet, moet met dit werkstukje kennelijk de discipline worden aangehaald.'

De afgesplitste Kamerleden reageren op een notitie van het presidium, het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer waarin de grote partijen wel en alle splinters niet vertegenwoordigd zijn. Het stuk stelt voor de regels voor Kamerleden die zich afscheiden van hun fractie 'aan te scherpen'. Het splijtende fenomeen is van alle tijden, maar deze zittingsperiode gaat het wel heel hard: van 11 naar 16 fracties.

Tel maar na: Bontes en Joram van Klaveren zijn vanuit de Kamer bezig met de oprichting van hun partij VNL; een derde oud-PVV'er, Roland van Vliet, heeft als eenmansfractie zijn zetel gehouden. Klein scheidde zich af van 50Plus en probeert zijn Vrijzinnige Partij van de grond te krijgen. Kuzu en Selcuk Öztürk vertrokken in november uit de PvdA en zijn sindsdien als zittende parlementariërs bezig met hun beweging Denk. De door de VVD geroyeerde Johan Houwers nam vorige week als eenling plaats in het parlement.

Grondwet

Maakt vijf fracties extra. Allemaal hebben ze faciliteiten, financiën en spreektijd, zij het van alles wel een onsje minder. Het bestuur van de Kamer wil zulke afsplitsingen 'ontmoedigen', staat in het stuk. Denk aan: het verder inperken van de spreektijden, verbod op deelname aan plenaire debatten, verlaging van de financiering voor medewerkers.

Punt is dat wat de afsplitsers doen, is toegestaan door de Grondwet en het Kiesrecht. Ook al worden politici op de slippen van hun partij gekozen, vormen ze daarna een fractie en tekenen ze voor de partijkoers - ze zijn nadrukkelijk individueel Kamerlid. Maar de stemming is vijandig. VVD-fractieleider Halbe Zijlstra sprak zaterdag in de Volkskrant van 'vals spel' en 'zetelroof'.

Rovers

'Ik nodig iedereen uit te tonen waar dat woord zetelroof staat in wet- of regelgeving', zegt Kuzu. 'Als wij rovers zijn, moeten ze aangifte doen. Maar niet tweederangs Kamerleden van ons maken.' Bontes: 'Als ik de lijn van dit rommelige stuk goed begrijp, mag je in de toekomst geen nieuwe fractie vormen. Dat maakt de huidige politiek leiders alleen maar machtiger. Niet democratisch.'

Het presidium stelt vast, op basis van een internationale vergelijking, 'dat het niet per se gebruikelijk is dat aan zich afsplitsende leden zondermeer dezelfde rechten toekomen als aan leden die hun fractie trouw blijven'. Het stelt voor die verschillen in rechten te verankeren in het eigen Reglement van Orde. Dat kan de Kamer zelf doen, zonder te botsen met de wet. In juni volgt een debat. Openbaar. Kuzu, strijdlustig: 'Daar zijn wij zeker bij.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden