Werkster kost voortaan 20 euro per uur

Zij gaat niet meer verdienen, maar wordt voortaan langer doorbetaald bij ziekte en krijgt meer vakantiegeld. Haar 'werkgever' betaalt ook premie voor pensioen.

AMSTERDAM Particuliere huishoudens moeten veel meer gaan betalen voor hun werkster. Haar uurloon, nu meestal 15 euro, wordt ongeveer 20 euro.


De verhoging is een gevolg van een ingreep van minister Donner (Sociale Zaken). Hij heeft de schoonmaak-cao algemeen verbindend verklaard. Tot dusver gold die cao alleen voor schoonmaakbedrijven. In de cao staat voor het eerst dat huishoudens individuele werksters ook het cao-loon moeten betalen. Dit geldt sinds 30 september.


De werkster zal weinig merken van de hogere uurprijs; het extra geld moet worden gebruikt voor een betere rechtspositie. Daardoor kan ze langer worden doorbetaald bij ziekte of bij verzuim vanwege een zieke huisgenoot.


Ook gaat haar vakantiegeld omhoog en moet er premie worden betaald voor arbeidsongeschiktheid en pensioen.


Volgens vakbondsbestuurder Mari Martens van FNV Bondgenoten moet de werkgever (het huishouden) voor die hogere loonkosten worden gecompenseerd. Dat kan door de kosten voor de werkster fiscaal aftrekbaar te maken. Dat gebeurt volgens hem al in een aantal Europese landen. Daar wordt huishoudelijk werk erkend als 'reguliere arbeid'. De nieuwe schoonmaak-cao, zegt Martens, is een eerste stap om dit werk ook in Nederland als volwaardig te erkennen.


Een werkster kan voortaan naar de rechter stappen als haar werkgever zich niet aan de cao houdt. In de praktijk zal dat niet zo'n vaart lopen. Verreweg de meeste werksters werken zwart. Zij geven hun inkomsten niet op aan de Belastingdienst en hun werkgevers waren tot nog toe niet strafbaar. De zwarte werksters, die strafbaar zijn omdat ze belasting ontduiken, zijn feitelijk een geaccepteerd verschijnsel; zij worden gedoogd. Zij zullen geen klacht indienen bij de rechter, al vallen ook zij formeel onder de schoonmaak-cao.


Werksters uit het buitenland die hier illegaal verblijven, kunnen als ze worden uitgewezen hun cao-loon wel degelijk opeisen via de rechter, zegt Martens. Een klein aantal illegalen is lid van de bond. Het aantal werksters, 'witte' en 'zwarte', wordt geschat op honderdduizend.


Onderzoeksbureau SEOR berekende in 2005 dat 900 duizend Nederlandse gezinnen wekelijks een zwarte schoonmaker over de vloer krijgen.


Voor een 'witte werkster' - hun aantal wordt geschat op enige duizenden - is de stap naar de rechter om naleving van de schoonmaak-cao af te dwingen, minder bezwaarlijk. Ze moet dan wel kunnen aantonen dat zij een arbeidsovereenkomst heeft. Die hoeft echter niet op schrift te staan. Is zij lid van een vakbond, dan krijgt ze daar juridische steun van. Voor ongeorganiseerden zullen de kosten voor een rechtszaak doorgaans te hoog zijn.


Voor zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) die bij iemand thuis de boel schoonmaken, geldt de schoonmaak-cao niet: zij zijn zelfstandig ondernemer. Werken zij via een bemiddelingsbureau bij mensen thuis dan ziet de belastingdienst hen vaak als werknemers die loonbelasting moeten betalen.


De schoonmaak-cao geldt evenmin voor de tienduizenden mensen die maximaal drie dagen per week huishoudelijk doen bij ouderen en gehandicapten en betaald worden uit het persoonsgebonden budget dat die klanten daarvoor van de gemeente ontvangen. Die werknemers vallen onder de thuiszorg-cao.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden