Werkloze in buitengebied heeft een extra probleem

Ontslagen werknemers in de periferie van Nederland komen na een grote ontslagronde veel moeilijker aan een baan dan werknemers in de Randstad. Alleen wie bereid is ver te reizen maakt kans op nieuw werk. Dat blijkt uit een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat vandaag verschijnt.

AMSTERDAM - Een werknemer in de Randstad of Noord-Brabant vindt twee tot vier keer zo snel ander werk als een werknemer in Zeeland of Oost-Groningen. In de periferie zijn veel mensen werkzaam bij een groot bedrijf, met kennis en vaardigheden die moeilijk te gebruiken zijn in andere sectoren in de omgeving. Zo heeft Zeeuws-Vlaanderen last van de eenzijdige economie. Chemiereus Dow Chemical is met 1.700 werknemers de grootste werkgever in de regio, bij andere bedrijven zijn geen banen in de chemie beschikbaar. Voor ontslagen werknemers is een reis naar Rotterdam of Moerdijk vaak te ver.


Met het recente faillissement van Oad Reizen in het Overijsselse Holten moesten ruim duizend medewerkers op zoek naar nieuw werk. Zij hebben moeite om weer een baan in de reisbranche te vinden omdat de meeste grote touroperators in de Randstad zitten.


Vooral personeel in de industriële en logistieke sector heeft moeite om weer werk te vinden, omdat de specifieke kennis elders niet bruikbaar is, constateert het PBL. Werkervaring in de dienstensector is makkelijker te gebruiken in andere sectoren. De beroepsbevolking rond steden als Amsterdam en Utrecht is veerkrachtig door de relatief grote omvang van de dienstensector. Bovendien zijn andere werkgevers makkelijk bereikbaar.


Werkzoekenden willen zelden verhuizen voor een nieuwe baan en maximaal 50 kilometer reizen voor hun werk. Een werkende partner, schoolgaande kinderen en vrienden in de regio maken verhuizen onaantrekkelijk, of onmogelijk. Door de crisis op de woningmarkt is de bereidheid om te verhuizen nog verder afgenomen.


Alleen door een combinatie van maatregelen vallen de problemen in de periferie op te lossen, denkt het PBL. De overheid moet werkgelegenheid stimuleren in bijvoorbeeld de (veelzijdige) dienstensector; omscholing stimuleren; de bereikbaarheid van bedrijven verbeteren en het makkelijker maken om over de grens te werken.


Een woordvoerder van de uitkeringsinstantie UWV zegt dat veel ontslagen medewerkers uit de kinderopvang in Zuid-Limburg, een sector waar momenteel veel banen sneuvelen, makkelijk aan de slag kunnen in Duitsland waar wel vraag is naar kinderopvangpersoneel.


'Een uur reizen prima, maar verhuizen: nee'


Jarno Smits (36)

warnsveld

Was productmanager bij Oad, samenwonend, 2 jonge kinderen.


'Omdat ik altijd in de toeristische sector heb gewerkt, is het moeilijk om een baan in een andere branche te vinden', zegt Smits. Hij heeft twaalf jaar bij Oad gewerkt, waar hij verantwoordelijk was voor de inkoop van reizen naar het buitenland.


Hij heeft sinds zijn ontslag in oktober 10 tot 15 keer gesolliciteerd op functies zoals inkoopmanager of productmanager. 'Ik kan commercieel denken, heb veel ervaring opgedaan in relatiebeheer en spreek vier talen. Deze vaardigheden zijn ook goed inzetbaar in een andere branche', zegt Smits. 'Ik weet niet hoe ik een grasmaaier in elkaar moet zetten, maar dat kan ik leren, terwijl commerciële vaardigheden moeilijker aan te leren zijn.'


'Ik merk dat werkgevers hogere eisen stellen. Ik spreek Frans, Duits en Engels, maar voor werkgevers is dit niet genoeg: ze willen iemand die een vreemde taal als moedertaal heeft.'


Smits wil graag worden uitgenodigd voor een gesprek zodat hij kan laten zien dat hij over de juiste kennis en vaardigheden beschikt, die even goed inzetbaar zijn in een commerciële functie in een andere branche.


In 2008 heeft Smits een eigen huis gekocht en hij heeft twee jonge kinderen. Hij wil niet naar de Randstad verhuizen, maar hij is wel bereid een reisafstand van een uur te accepteren of 50 kilometer te reizen voor een baan.


Zijn partner werkte ook bij Oad en beiden zitten nu werkloos thuis. 'Financieel kunnen we het nog wel even uitzingen, maar sparen is er niet meer bij en extra dingen zoals de wintersport en misschien zelfs de zomervakantie slaan we over.'


Jarno Smits is ervan overtuigd dat het weer goed komt, maar hij houdt er rekening mee dat het wat langer duurt. 'Ik hoop in maart, april weer aan de slag te kunnen, maar het kan ook tot na de zomer duren.'


'Voor mijn droombaan verhuis ik desnoods naar de Randstad'


Ina Stulen (42)

zutphen

Was coördinator reisleiding bij Oad Reizen, alleenstaand.


Ina Stulen hoorde eind september dat ze haar baan als coördinator reisleiding bij Oad als gevolg van het faillissement kwijt was. 'Dit kwam als een schok. Het was bekend dat het niet goed ging, maar een faillissement zag ik niet aankomen.'


Stulen begon 19 jaar geleden als reisleidster bij Oad en had het de laatste zes jaar als coördinator erg naar haar zin. 'Ik had daarom ook nooit nagedacht over een andere baan, of wat ik anders leuk zou vinden om te doen.


'In het Oosten zijn minder banen dus ik ben wel bereid om een reisafstand van een uur te accepteren voor een nieuwe functie', zegt Stulen. Ze kijkt ook naar vacatures in Zwolle of Amersfoort. Ze is vooralsnog niet van plan om naar de Randstad te verhuizen omdat haar vrienden en familie in de buurt wonen. 'Maar als het in de omgeving niet lukt en ik zou mijn droombaan in de Randstad vinden, zou ik er uiteindelijk wel toe bereid zijn'.


Stulen heeft sinds oktober ongeveer vijftien keer gesolliciteerd. Ze krijgt meestal te horen dat er kandidaten zijn die meer ervaring hebben.


'De reisbranche zit niet in het Oosten, dus probeer ik in een andere sector werk te zoeken. Omdat ik een leidinggevende functie had, probeer ik werk te vinden als teamleider. Omdat ik ook ervaring heb met personeelszaken kijk ik tevens naar functies in de werving en selectie, zoals intercedent bij een uitzendbureau.' De brede ervaring kan soms in haar nadeel werken, denkt ze. 'Ik krijg te horen dat ik te weinig gespecialiseerd ben en er kandidaten zijn die echt op een personeelsafdeling hebben gewerkt.'


Stulen maakt zich nog geen zorgen. 'Ik verwacht niet binnen een paar weken een baan te vinden en heb alle vertrouwen dat het goed komt.' Naast het solliciteren overweegt ze nu om vrijwilligerswerk te gaan doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden